Słuchaj Radia Kaszebe
    NW Kaszëbë

    Opublikowano 24 maja, 2017 | przez Adóm Hébel

    Kaszëbsczi ùznóny za jãzëk òd 1603 rokù!

    Student odnalazł najstarszy znany tekst o odrębności kaszubszczyzny. To sensacyjne odkrycie rzuca nowe światło na pradzieje naszego języka. Niespodziewana odpowiedź otwiera worek z pytaniami. Gdzie mówiło się po kaszubsku w tym czasie? Jak brzmiał język przodków przed czterystoma laty?

    – Tekst z 1603 roku pozbawia nas wątpliwości – uczeni już od dawna wiedzieli, że kaszubski jest odrębnym językiem – twierdzi student lingwistyki Maciej Bandur znany z naszej anteny obecnie student lingwistyki na Uniwersytecie W Lejdzie (Holandia). Wczesniej relacjonował podróż łodzią załogi z Jastarni wokół dawnych terenów Kaszub, redaguje pismo „Skra” i publikacje językoznawcze. Lingwistyczne zainteresowania doprowadziły go do nieznanego nam źródła…

    Sztudéra nalôzł nôstarszi znóny tekst ò apartnoscë kaszëbiznë. To sensacjowé òdkrëcé dôwô nowi wid na pradzeje najégò jãzëka. Niespòdzajnô òdpòwiesc òdmikô miech z pëtaniama. Dze sã tedë pò kaszëbskù gôdało? Jak brzëmiôł jãzëk najëch òjców 400 lat nazôd? Kògò tedë jinteresowa nasza mòwa?

    – Tekst z 1603 rokù wëzbiwô naju wątplëwòtów – ùczałi ju dôwno wiedzelë że kaszëbsczi to je òsóbny jãzëk – cwierdzy sztudéra lingwisticzi Macéj Bańdur.

    Znóny z naszi antenë Macéj Bańdur terô sztudérëje lingwistikã na Ùniwersytece w Lejdze w Nederlandach. Na Kaszëbach më gò znajemë z relacjów z rézë bôtã załodżi z Jastarnie wkół dôwnëch terenów Kaszëb, redagòwaniô pismiona „Skra” i jãzëkòznajôrsczich pùblikacjów. Jegò ligwistné zajinteresowania doprowadzëłë gò do czësto nieznónégò nama zdroju…

     

    To Thesaurus Polyglotus z 1603 roku, jego autor Heronimus Megiser opisywał znane sobie języki, w tym litewski, który był tematem sympozjum na Uniwersytecie w Lejdzie.

    Pòchôdô z 1603 rokù, jegò titel to Thesaurus Polyglotus, jegò aùtór Heronymùs Megiser òpisywôł znóné so jãzëczi, w tim lëtewsczi, jaczi béł témą sympòzjum na Lejdzczim Ùniwersytece.

    Szczęśliwym trafem profesor z XVII wieku zakwalifikował go do rodziny słowiańskiej i wspominał o innych mowach Słowian na tej samej stronie. Zupełnie przypadkowo strona, gdzie figuruje język kaszubski była pokazana na prezentacji dla studentów. I czystym zbiegiem okoliczności wśród nich znalazł się Kaszuba, Maciej Bandur. Od razu spostrzegł, że kaszubski opisano jako odrębny język o 180 wcześniej, niż dotychczas sądzono. Należy zwrócić uwagę, że XVII wieczny lingwista opisywał kaszubszczyznę, kiedy występowała ona na szerszym terenie, bo używano jej w okolicach Słupska i dalej – porozumieć się nią można było w Darłowie, Sławnie, a może i Koszalinie. Student językoznawstwa jest zdania, że w archiwach Europy Zachodniej można znaleźć wiele tekstów, które opisują język kaszubski sprzed kilkuset lat.

    Szczestlëwie sã złożëło, że profesór ze XVII stalata zakwalifikòwôł gò do słowiańsczi familie, dzãka czemù spòmniôł ò jinëch mòwach Słowianów na ti sami stronie. Czëstim przëpôdkã prawie strona, dze figùrëje kaszëbsczi jãzëk bëła pòkôzónô na prezentacje dlô sztudérów lingwisticzi. I czëstim przëpôdkã strzód nich je Kaszëba Macéj Bańdur, jaczi zarô zmerkôł, że kaszëbsczi jãzëk je òpisóny jakno apartny ò 180 lat rëchli niżle nama sã wëdôwô.  Mùszimë bôczëc, co 17-stalatny lingwista òpisywôł kaszëbiznã czej òna wëstãpiwa na szerszim jak dzysô terenie, bò ùżiwónô bëła téż pòwszédno w òkòlim Słëpska, a jesz dali – dogadac sã mógł w Darłowie, Sławnie, a mòże i Kòszalënie.

     

    Sztudéra lingwisticzi je dbë, że w archiwach w zôpadny Eùropie to mòże nalézc jesz wiele tekstów jaczé òpisywają kaszëbsczi jãzëk sprzed pôrãset lat.

    Na Widnikù Kaszëbë, 23.05.2017

    A terô na wiesoło cos dlô tëch, co naszã òrtografiã twòrzą 😉

     

     

    Udostępnij: Share on Facebook0Share on Google+0Print this pageEmail this to someone

    Tagi: ,


    O zespole

    Redachtór aùdicjów Na Widnikù Kaszëbë i Dobri Dzéń Kaszëbë. Pùblikùje w Bôłtëcczim Dzénnikù, Pòmeranie i Kaszëbsczi Zemie. Prowadzy blog hebel.kaszubia.com. Kòmédiańt, nôleżnik kabaretu Kùńda i czerownik teatru Zymk.







    Back to Top ↑