SŁUCHAJ INFORMACJI: KLËKA, 21.08.2026

Mieszkańcy miasta mają się spotkać przy 600-metrowym stole, bawić na koncertach na Molo Południowym i Skwerze Arki Gdynia oraz aktywnie spędzać czas na animacjach w Parku Centralnym.

Letnie Urodziny Gdyni to okazja do wspólnej zabawy, która potrwa do późnych godzin nocnych - zapowiada prezydent tego miasta, Aleksandra Kosiorek. 

„Wydarzenie potrwa do północy, choć jeśli świętowanie się przeciągnie, z pewnością nikt nie będzie miał z tym problemu. Ten wyjątkowy jubileusz to dla nas wielka radość, którą chcemy dzielić razem jako mieszkańcy. Przede wszystkim stawiamy na integrację, rozmowy i wspólną biesiadę. Głównym punktem obchodów będzie ponad 600-metrowy stół na alei Marszałka Piłsudskiego. To nasz symbol letnich urodzin Gdyni – przestrzeń do spotkań, przyjaznych rozmów i bliższego poznania swoich sąsiadów".

„Gdyńskie brzmienie” na skwerze Arki rozpocznie się o 13.00, godzinę później spotkanie przy stole oraz atrakcje w Parku Centralnym, a koncert na scenie głównej o 20.00.

W Letnie Urodziny Gdyni komunikacja miejska będzie bezpłatna.

Autor: Sylwia Bartosik
Opracowanie: Weronika Koszałka
Fot. Urząd Miasta Gdyni

SŁUCHAJ PODCASTU

• Świędo Kaszubów i stulecie Gdyni | Aleksandra Kosiorek

CZYTAJ WIĘCEJ

• „Ważne, żebyśmy świętowali wspólnie" - Aleksandra Kosiorek o 100-leciu Gdyni

• 100-lecie Gdyni z udziałem prezydenta RP

• Gdynia z dwujęzycznymi tablicami. Kaszubskie nazwy na wjazdach

W skansenie we Wdzydzach pokazali, jak kiedyś na Kaszubach wyglądały żniwa. Na polach nie pracowały kombajny i traktory ale konie, a zboże skosić i wymłócić trzeba było ręcznie

SŁUCHAJ INFORMACJI: KLËKA, 17.08.2026

Inscenizacja prac polowych i zwyczajów żniwnych odbyła się z okazji święta Matki Boskiej Zielnej. W Muzeum-Kaszubskim Parku Etnograficznym był Piotr Szyca.

„Skoszone kosą zboże trzeba było wymłócić i przewiać na wialni, a to praca żmudna" - mówi jeden z rekonstruktorów.

„Dzisiaj kombajn właściwie robi tą całą pracę, którą my pokazujemy w kilku miejscach, na kilka sposobów. Dzisiaj kombajn robi to wszystko na raz w jednym momencie. Także zaczynamy na polu, kosimy kosami. Panie robią snopki, grabią i robią z tego snopki. Wtedy przewozimy wszystko tutaj do stodoły i tutaj zaczynamy najpierw od młócenia, dalej do wiejni, żeby oddzielić ziarno od plew.”

„Takie prace bardzo kurzyły i brudziły. Gdzieś trzeba było brudną odzież wyprać. Nie było pralek automatycznych, była tara.” „Mamy balie z wodą, mamy tarę i mydło szare, co można było w wodzie zamoczyć i prać, to tak się prało, nie było innego wyjścia.”

„Takie ręczne żniwa pamięta już tylko starsze pokolenie.”

„To jeszcze jest gospodarstwo, pamiętam bardzo dobrze. Pierwsze to pamiętam kosa, potem był apleger, potem snopowiązałki, dzisiaj kombajn, a dzisiaj coraz mniej tu już zajmuję się, już mamy coraz bardziej wielkoopszarowe gospodarstwo.”

„Dzisiaj robi się samo, można powiedzieć. W święto Matki Boskiej Zielnej we Wdzydzach nauczyli też układania krótek i bukietów z ziół.”

CZYTAJ WIĘCEJ:

• Matka Boska Zielna i spektakl Wanożnicë we Wdzydzach
• Ruszyły żniwa na Kaszubach. Plony będą niższe

R E K L A M A

Muzeum - Kaszubski Park Etnograficzny we Wdzydzach szykuje dwa wydarzenia na świąteczną sobotę. Najpierw obchody Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny a potem muzyczny spektakl, podczas którego ożyją kaszubskie legendy, tajemnice i wspomnienia

SŁUCHAJ INFORMACJI: KLËKA, 14.08.2026

„W tradycji ludowej 15 sierpnia znany jest jako dzień Matki Boskiej Zielnej" – przypomina Bartosz Stachowiak - czyli patronki bujnej roślinności oraz plonów.

„Święto przypada w czasie, gdy luduź wieńska zazwyczaj kończyła pracę przy żniwach. Szczególnie chętnie zrywano wówczas silnie pachnące kwiaty i zioła, robiono z nich wiązki, a następnie święcono je w kościele. Wierzono, że nabiorą dzięki temu leczniczej i magicznej mocy, chroniącej przed urokami, czarami, gromami i złym połowem ryb".

Sobota we wdzydzkim skansenie rozpocznie się o 8.00 uroczystą mszą świętą ze święceniem bukietów z ziół, zbóż, kwiatów i warzyw. Natomiast gdy zapadnie zmrok, zabytkowa architektura stanie się scenografią do spektaklu “Wanożnicë” w wykonaniu absolwentów Studium Wokalno-Aktorskiego w Gdyni.

„Wanożnice- muzyczny spektakl dyplomowy o kaszubach. Przygotowane na stulecie miasta Gdyni w reżyserii Katarzyny Szyngiery. Grupa studentów w szkoły teatralnej. Po zdanych egzaminach jedzie na kaszuby pod nami odświętować początek wakacji. Rozbijają obozowisko, rozpalają ognisko i idą „muery". Co będą chciały powiedzieć im kaszubskie duchy i upiory?".

Początek sobotniego spektaklu w muzeum we Wdzydzach zaplanowano na 21.00. 

R E K L A M A

SŁUCHAJ INFORMACJI: KLËKA, 12.08.2026

„Będzie to miejsce wspólnych spotkań i pielęgnowania tradycji" - wyjaśnia sołtys Alicja Domaschke. Dodaje, że już można się dzielić sprawdzonymi, „babcinymi” przepisami - nie tylko na chleb, ale też bułki czy ciasta. 

„Mieszkôńcë bãdą mòglë téż przëńdz, ùpiec sobie chléb abò kùcha, jak chto woli. Chòdzało noma ò to, żebë naji mieszkôńcë, co mieszkają tù w Stãżëcë (abò w gminie), przënieslë stôri przëpisë, jaczé mają w domù òd starków i swòjich mëmków. Bãdzemë zbiérac te przëpisë i zrobimë taką ksążka. Wińdzemë nawetka w sëszenie jabłków i krëszków, bò to też so sëszëło w piecù – jak chléb bëł ju ùpieczony, wkładôło sã je tam i sëszëło”.

Budowa pieca w Stężycy jest możliwa dzięki dofinansowaniu z marszałkowskiego programu „Aktywne Sołectwo''. Pierwszych wypieków będzie można skosztować już we wrześniu.

Autor: Piotr Szyca
Opracowanie: Weronika Koszałka
Fot. Adobe Stock

SŁUCHAJ INFORMACJI: KLËKA, 10.08.2026

W tym celu zbierają rodzinne przepisy, zwłaszcza te z wysłużonych, pożółkłych notatników i zeszytów. „Pokażemy też, jak dawne kaszubskie receptury mogą zyskać nowe życie dzięki współczesnym pomysłom" - mówi szefowa KGW w Glinczu Natalia Sarach-Jagła.

„Zależy nam na takich typowo starych przepisach, takie typowo tradycyjne właśnie jak się przychodziło z pola, co się jadło na śniadanie, na obiad i kolację, bo w tej chwili już nam się trochę szkic zarysował i będzie to 12 przepisów tradycyjnych i 12 przepisów w nowej odsłonie. Żeby dzieci wiedziały co się kiedyś jadło, jak to smakowało i jakie były właśnie zamienniki słodyczy albo jakie były desery proste, szybkie".

Rodzinnymi przepisami i wspomnieniami będzie się można podzielić podczas wspólnego gotowania tradycyjnej zupy z regionalistą i badaczem kuchni Kaszub i Pomorza Rafałem Nowakowskim.

Wydarzenie odbędzie się w Glinczu w parku nad stawikiem 11 sierpnia o 17.30. 

Autor: Sylwia Bartosik, opracowanie: Agnieszka Łukasik / zdj. ilustracyjne

SŁUCHAJ INFORMACJI: KLËKA, 21.05.2026

Miejsce urodzenia twórcy słów polskiego hymnu potrzebuje gruntownego odświeżenia - mówi kurator Przemysław Rey.

„To jest inwestycja, którą oczekaliśmy od paru lat. W pierwszej kolejności będzie wyremontowana fasada dworu, bo ona już rzeczywiście wołała o ratunek. Przy okazji będzie zrobione odwodnienie i system odzyskiwania deszczówki. Potem w sąsiednim budynku będzie wymieniony cały dach, cała stolarka okienno-drzwiowa. No i do tego będą też elementy drewniane, powymieniane z dworu, czyli ganek będzie zrobiony na nowo, na nowo obudowa studni, która poiła zwiedzających".

SŁUCHAJ INFORMACJI: KLËKA, 08.05.2026

Obóz założony przez Niemców w nadmorskiej miejscowości działał 2 tysiące 77 dni. „Najdłużej na terenach dzisiejszej Polski. Przez blisko 6 lat więziono tam 110 tysięcy osób z 28 krajów. Blisko 65 tysięcy spośród nich straciło w nim życie. Spotkajmy się jak co roku by uczcić pamięć ofiar" - apeluje Muzeum Stutthof. Uroczystości w Sztutowie rozpoczną się jutro o 9.00. 

Dodajmy, że także 9 maja ukaże się pierwszy tom nowej monografii poświęconej historii obozu Stutthof, obejmujący lata 1939–1941. Nowy projekt przewiduje pięć tomów.

Autor: Sylwia Bartosik, opracowanie: Weronika Koszałka /zdj. Muzeum Stutthof w Sztutowie

SŁUCHAJ INFORMACJI: KLËKA, 06.05.2026

Polski dziennikarz i dyplomata opowiada w niej o mającym kaszubskie korzenie Faustynie Wirkusie, sierżancie piechoty morskiej USA i królu haitańskiej wyspy La Gonâve. „Już za jego życia wokół tej historii narosło wiele mitów" - zdradza Łukasz Richert z biura Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego, które jest organizatorem spotkania poświęconego książce.

„Opublikowana w '31 roku autobiografia „The White King of La Gonave" była już wtedy światową sensacją i zapraszamy na spotkanie z panem Krzysztofem Jackiem Hinzem, którego członek rodziny rozmawiał z Wirkusem i jego obszerne fragmenty tej relacji są po raz pierwszy właśnie w tej książce opublikowane".

Spotkanie z autorem „Wyspy nie z tego świata” odbędzie się w piątek o 17.30 w Wojewódzkiej i Miejskiej Bibliotece Publicznej w Gdańsku.

Autor: Piotr Szyca, opracowanie: Weronika Koszałka / zdj. Wojewódzka i Miejska Biblioteka Publiczna w Gdańsku

SŁUCHAJ INFORMACJI: KLËKA, 30.04.2026

Majówka w Muzeum Parku Etnograficznym we Wdzydzach będzie pełna czarów i słowiańskich wierzeń. „Niegdyś uważano bowiem, że na przełomie kwietnia i maja czarownice, demony i inne złe istoty stawały się szczególnie silne" - wyjaśnia Bartosz Stachowiak. Dodaje, że były na nie sposoby - jak znaczenie drzwi wizerunkiem krzyża, strzelanie z batów czy obchodzenie wsi z „Môjikiem". Wszystko to na wdzydzkiej majówce przybliży Teatr Zymk. 

„Podczas majówki codziennie w samo południe wspólnie obejdziemy naszą muzealną wieś z moikiem – symbolem odradzającego się życia i triumfu wiosny nad zimą. Obrzęd ożywi dla was Teatr Zymk, prowadząc uczestników wprost do świata dawnych zwyczajów. O godzinie 13:00 zaś rozpocznie się spektakl plenerowy pod tytułem „Uroki czarostwa” – pełna humoru, tajemnic i ludowych mądrości komedia obrzędowa w wykonaniu Teatru Zymk".

Ożywienie dawnych obrzędów jest częścią wydarzenia, które w skansenie we Wdzydzach rozpocznie się w ten piątek i potrwa do niedzieli włącznie. 

„Każdego dnia czekać na was będą spotkania, wykłady i opowieści, które odkryją przed wami między innymi niezwykłą historię pisarki, aktorki i scenarzystki teatralnej Róży Ostrowskiej, czy też tajemnice kaszubskiego diabelskiego zielska. Poznacie też sekrety i zastosowanie jałowca, historię Teodory i Izydora Gulgowskich, założycieli Wdzydzkiego Muzeum, oraz zgłębicie dawne wierzenia słowiańskie, które po dziś dzień żyją w lokalnej tradycji".

Majówkowym pokazom, warsztatom i wykładom w muzeum we Wdzydzach będzie towarzyszył kiermasz rękodzieła i sztuki ludowej. 

Autor: Piotr Szyca, opracowanie: Maciej Józefowicz, zdj. Muzeum - Kaszubski Park Etnograficzny

SŁUCHAJ INFORMACJI: KLËKA, 23.04.2026

Lubański Miód Letni Wielokwiatowy znalazł się w zestawieniu promującym żywność o wysokiej jakości i tradycyjnej recepturze. Razem z ogórkami maślanymi z Rakowca został wpisany na Listę Produktów Tradycyjnych. Prowadzi ją Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi.

Wyróżniony miód produkuje Pomorski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Lubaniu. Jak opisuje Karolina Wróbel, powstaje z nektaru roślin łąkowych, polnych i leśnych.

„Pozyskiwany w okresie od końca czerwca do lipca. W czasie intensywnego kwitnienia roślin miododajnych na terenach Kaszub produkcja opiera się na tradycyjnych metodach pszczelarskich. Miód ten dojrzewa w naturalny sposób w plastrach, po czym jest odwirowywany, przecedzany i rozlewany do opakowań bez poddawania go procesom technologicznym".

Województwo pomorskie ma już 189 produktów na ministerialnej Liście Produktów Tradycyjnych. Razem z lubańskim miodem dopisano do niej maślane ogórki wytwarzane przez Elżbietę i Ryszarda Szczukowskich z Rakowca w powiecie kwidzyńskim. Ogórki są kiszone, a następnie tarte i duszone na maśle zgodnie z recepturą liczącą przeszło 70 lat. W ubiegłym roku zdobyły Bursztynowy Laur Marszałka Województwa Pomorskiego Pomorskie Smaki.

Autorzy: Piotr Szyca, opracowanie: Maciej Józefowicz / zdj. PODR

SŁUCHAJ INFORMACJI: KLËKA, 08.04.2026, 07:55

„Publikacja nosi tytuł: „Król Kaszubów i Solidarności” bo ksiądz prałat zapisał się w historii jako żarliwy patriota, a także niezłomny kapłan wspierający środowiska opozycyjne w okresie PRL" - przypomina Eugeniusz Pryczkowski. Dodaje, że Kartuzy są kolejnym przystankiem promocji po m.in. Gdyni i Kościerzynie - miast, których ksiądz Jastak jest honorowym obywatelem.

Spotkanie rozpocznie się o 17:00 w Miejskiej i Powiatowej Bibliotece Publicznej w Kartuzach.

Autorzy: P. Szyca / zdj. Miejska i Powiatowa Biblioteka w Kartuzach

SŁUCHAJ INFORMACJI: KLËKA, 23.03.2026

„Idziemy ku morzu” - mówi Hanna Pruchniewska o rozwoju Pucka. Związki miasta z morzem zaakcentowano teraz nadając historycznej części portu nazwę Port Haller. Przypomnę, że pod takim właśnie szyldem Prawo i Sprawiedliwość postuluje budowę w Choczewie pełnomorskiego portu do przeładunków ro-ro.

„Kto pierwszy ten lepszy" - powiedziała na naszej antenie burmistrz Pucka zaznaczając, że to właśnie w tym mieście generał Józef Haller symbolicznie połączył Polskę z morzem po prawie półtora wieku zaborów.

OGLĄDAJ: Gość Dzień Dobry Kaszuby - Hanna Pruchniewska: Rozwój portu i upamiętnienie Hallera, 23.03.2026

„Kiedy całe Pomorze stopniowo do Polski przywracał, nas zakończył ten powrót Pomorza do Polski, więc chcielibyśmy, żeby Haller.Ta nazwa pozostała w Pucku. To u nas w porcie rybackim, w tej starej części jest pomnik generała Józefa Hallera. Jest słópek zaślubinowy, który przypomina o tym wydarzeniu, które dla wszystkich było ważne Polakom. Przecież dzięki temu mamy dzisiaj też dostęp do morza. Więc po prostu chodzi o to, że jeżeli ktoś myśli o jakichś budowach portów wielkich, czy to jest megalomania, czy nie, chce oceniać, no to niech znajdzie inną nazwę".

SŁUCHAJ: Gość Dzień Dobry Kaszuby - Hanna Pruchniewska: Rozwój portu i upamiętnienie Hallera, 23.03.2026

Puck jest znany z obchodów rocznicy Zaślubin Polski z Morzem. „Samorząd powinien mieć nad tymi uroczystościami pełną kontrolę" - podkreśliła pani burmistrz odnosząc się do inicjatywy ustanowienia narodowego święta związanego z tym wydarzeniem. 

„Chcę przypomnieć, że ja i Rada Miasta jesteśmy wybrani w demokratycznych wyborach i jakby my powinniśmy decydować o tym, co się dzieje w Pucku, kiedy się dzieje i jak się dzieje. I jeżeli ktoś próbuje nam to odebrać, bo ta petycja właśnie do tego zmierza, czyli odebrać władzom samorządowym pewną część wpływu na to, co się dzieje, to jest bardzo niebezpieczne i prosiłabym osoby, które być może nie do końca to rozumieją, a podpisują tę petycję, żeby o tym pamiętały".

Nazwę Port Haller nosi część portu w Pucku. Zachowano m.in. nazwę puckiej mariny, wybudowanej dwa i pół roku temu - zaznacza Hanna Pruchniewska.

Całej rozmowy posłuchacie w serwisie Podcasty Radia Kaszëbë na radiokaszebe.pl. 

Autorzy: S. Bartosik / zdj. Radio Kaszëbë

SŁUCHAJ INFORMACJI: KLËKA, 23.03.2026

W programie były też m.in. turnieje gry w baśkę i buczkę, rozmowy o literaturze czy prezentacje nordowego rzemiosła. Przede wszystkim jednak było spotkanie i wspólne świętowanie z okazji pierwszej pisemnej wzmianki o Kaszubach sprzed prawie 800. lat. 

Goście: „Nie jest ważne skąd my przejechaliśmy, ważne jest, że my jesteśmy razem, razem we Władysławowie. No bo to mnie pociąga takie coś, prostu jestem twórcą ludowym i chcę jeszcze pokazać to co ja robię, nie"

Dorota Konkel  „Cudownie. Pogoda cudowna. Cudowni ludzie, parę tysięcy przyjechało. Myśmy się stali dzisiaj stolicą Kaszub na tych parę godzin. Przyjechało wielu Kaszubów, mamy też tutaj również gości w Czasowiczu, którzy mogli zobaczyć naszą kulturę barwną, muzykę i wszystko własnymi oczami".

Paweł Nowak: „Nie nie Rokord chodzi tylko o dobrą zabawę. To jest fantastyczna promocja Kaszub, fantastyczna promocja muzyki i przede wszystkim fantastyczna promocja samego akordonu, instrumentu, który naprawdę godny jest uwagi, jest to najlepszy instrument na świecie moim zdaniem, na który można wszystko zagrać".

Roman Kużel: „Ta jedność kaszub, która stanowi serce do dzisiejszego święta. Myślę, że wszyscy je doświadczamy".

Łukasz Richert: „Dzysô Bóg zapłać Wiôldzi Wsë za to, jak to bëło terô je spòdli, bë rzec, że to bëła nôleżniészô rozegracejô. Bóg zapłać za to!"

W przyszłym roku gospodarzem imprezy Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego będzie Przodkowo. Na tym nie kończą się jednak obchody Dnia Jedności Kaszubów, rozpoczęte konferencją w Sejmie. Okazja do świętowania będzie jeszcze w środę w Wielu z koncertem w Domu Kultury. Zbiórka o 9.10, organizatorzy proszą by ubrać się w czarno-żółte barwy.

Autorzy: Sylwia Bartosik, Piotr Szyca / zdj. R.Kużel

SŁUCHAJ INFORMACJI: KLËKA, 19.03.2026

Stąd wieloletnie działania - także samorządów - wzmacniające kaszubską tożsamość i język.

„Zaczęliśmy w szkołach naszych uczyć języka kaszubskiego. Nastąpił rozkwit bardzo wielu oddziałów zrzeszenia kaszubsko-pomorskiego. Samorządy, rząd przecież, ustawa, rocznicę obchodziliśmy w ubiegłym roku i samorządy lokalne zaczęły środkach publicznych odnajdywać potrzebę wspierania Kaszubszczyzny, więc zmieniło się naprawdę bardzo wiele. No to, jest takim symptomem tej zmiany, to to, że po kilkunastu, może nawet dziesięciu latach takiej działalności wreszcie jesteśmy odróżniani od górali".

SŁUCHAJ: Gość Dzień Dobry Kaszuby -  Jarosław Białk: Tożsamość kaszubska w życiu publicznym 15.03.2026

„Z okazji Dnia Jedności Kaszubów odbywają się większe i mniejsze imprezy kulturalne i sportowe. Jedna z najbardziej znanych, z biciem akordeonowego rekordu, odbędzie się w powiecie puckim. To świetna okazja by zamanifestować, że Kaszubi są "siłą" - mówi pucki starosta.

„Pògadac pò kaszëbskù. Ti, chterni są z nordë, chcą pògadac z tamëma Bëlôkama, Lesôkama, i jinëma. Pòznac sã, òbezdrzec jaczé mają stroje, razã zagrac na akòrdeonie abò w baszkã, zatańcowac, zaspiewac. No to jest fantastyczne miejsce spotkania. A z drugiej strony jeśli przyjeżdża nas w jedno miejsce kilka tysięcy osób, to możemy bardzo poważnie zademonstrować, pokazać, wypromować czym jest coś samość kaszubska, i przebić się daleko poza województwo pomorskie".

Wspomniane zrzeszeniowe obchody dzisiejszego święta odbędą się w niedzielę we Władysławowie. Rozmowy z puckim starostą posłuchacie jeszcze na radiokaszebe.pl. 

Autorzy: S. Bartosik / zdj. Radio Kaszëbë

W Bibliotece Miejskiej w Lęborku w przestrzeni wypożyczalni od dziś dostępna jest wystawa prezentująca twórczość Franciszki Majkowskiej - artystki, która odegrała kluczową rolę w rozwoju kaszubskiego haftu. Będzie ją można oglądać do 20 kwietnia. Natomiast o 16:30 odbędzie się spotkanie przy kawie z pisarką Krystyną Lewną, laureatką Kaszubskiej Nagrody Literackiej "Wiatr od morza" i Ogólnopolskiego Konkursu Literackiego im. Mieczysława Stryjewskiego. Rozmowa będzie się toczyć wokół tematów poruszanych w jej utworach: czyli wykluczenia społecznego, tradycji rodzinnych i realiów życia kobiet na Kaszubach.

Spotkanie o 16:30 będzie połączone z degustacją kaszubskich przekąsek. To dziś w bibliotece, a jutro w Lęborku świętowanie przeniesie się do Stacji Kultura. II Kaszubski Dzień Jedności odbędzie się o 18:00. 

Autorzy: S. Bartosik / zdj.Radio Kaszëbë