SŁUCHAJ INFORMACJI: KLËKA, 03.06.2026

W tej edycji plebiscytu nasze województwo ma dwóch reprezentantów wśród 16-u zakwalifikowanych okazów. Łukasz Fuglewicz ze Słowińskiego Parku Narodowego liczy, że zgłoszony przez niego klon zdobędzie serca internautów.

„Wydawało mi się to niemal niemożliwe. Taka mała wieś, taka w zasadzie, no, przypadkowa roślinność, więc taki rarytas, coś tak niezwykłego. Podjęliśmy z uczniami taki mini projekt. Udaliśmy się pod to drzewo, pomierzyliśmy je wzdłuż, wszerz, oszacowaliśmy wiek. Myślę, że to zauroczenie drzewem po prostu nie przemija, trwa i udziela się. Jest w fajnym miejscu, otoczone zielenią przy takiej gruntowej dróżce.”

Z kolei Dąb Józef w Wierzchucinie pełni rolę kapliczki i miejsca spotkań modlitewnych. Oddać głos można poprzez stronę drzeworoku.pl. Zwycięzcę poznamy 1 lipca, automatycznie weźmie udział w konkursie „Europejskie Drzewo Roku”. Przypomnę, że w ubiegłym roku blisko triumfu był 500-letni Dąb Aleksander z powiatu Chojnickiego.

SŁUCHAJ INFORMACJI: KLËKA, 21.05.2026

Mają być inspiracją i okazją do poszerzenia ogrodniczej wiedzy. Targi Kwiatowe organizowane przez Pomorski Ośrodek Doradztwa Rolniczego odbędą się w ostatni weekend maja w Słupsku.

„Na stoiskach będzie kolorowo i pachnąco" - zapowiada dyrektor PODR-u Aleksander Mach. Dodaje, że warto wziąć ze sobą próbkę gleby, że zbadać jej Ph. 

„Drzewka i krzewy owocowe, rośliny ozdobne, kwiaty, nasiona oraz cebulki. Nie zabraknie także stoisk z rękodziełem, produktami spożywczymi oraz sprzętem ogrodniczym. Ale targi to nie tylko zakupy, to również praktyczna wiedza, która może realnie pomóc w uprawie roślin. Na miejscu będzie możliwość zbadania próbki gleby i określenia jej kwasowości, czyli pH. To bardzo ważna informacja, bo nie każda roślina dobrze rośnie w tych samych warunkach glebowych".

Targi Kwiatowe odbędą się na placu przy Parku Trzy Fale w dniach 30-31 maja w godzinach 9.00-17.00.

Autor: Piotr Szyca, opracowanie: Maciej Józefowicz / zdj. PODR

SŁUCHAJ INFORMACJI: KLËKA, 14.05.2026

Nikodem swoje wystąpienie nagrał po kaszubsku. Jak wyjaśniała na naszej antenie jego wychowawczyni tematem było życie na wsi, więc naturalne było nawiązanie do Mikołaja Reja".

„Który jako pierwszy pokazywał nam to życie na wsi, a Nikodem dodał do tego szczyptę autoironii, trochę żartu, trochę jakiejś autorefleksji, dużo komizmu. Zważywszy na to, że akurat mieliśmy niezwykłe uroki zimy wiejskiej i wiemy bardzo dobrze jak wyglądały dojazdy do szkół. I tak wyszła z tego wypowiedź niezwykle spontaniczna. Ten język żywy się okazał, nie był to język wyuczony, nie był to język martwy, cudzy".

Jak opisywał na naszej antenie Nikodem Bladowski, język kaszubski przyswoił sobie od dziadków i uczył się go w szkole. Natomiast w swobodnym wyrażaniu się przed kamerą pomogły doświadczenia z konkursów, jak choćby Méster Bëlnégò Czëtaniô. Jest tegorocznym maturzystą, co też wybrzmiało w jego „gadce”.

„Je przëjemno i czas lecy, ale zédzier maturalny tikô... tik tak... Muszę przyznać, że właśnie gdzieś to obycie ze sceną, obycie z mikrofonem, obycie  po prostu z mową przed jakąś większą audiencją, no nie jest dla mnie aż tak przerażające jak w przypadku osób, które nie robiły tego od zawsze".

SŁUCHAJ: SŁUCHAJ: Rozmowa „Na Widniku Kaszëbë" - „Żywy język i prawdziwa refleksja", N. Bladowski i B. Płotka, 13.05.2026

Jak oceniał Nikodem, młodzież do nauki języka kaszubskiego mogłyby zachęcić mobilne aplikacje pozwalające na codzienne, drobne ćwiczenia. Całej rozmowy możecie posłuchać na naszej stronie w zakładce z podcastami.

Autor: S. Bartosik, opracowanie: Weronika Koszałka / zdj. Radio Kaszëbë

Rozpoczęły się konsultacje w sprawie planu utworzenia w gminie Parchowo rezerwatu przyrody „Cztery jeziora koło Soszycy', potrwają do 26 maja. Na otwartym spotkaniu sprzeciwili się mu mieszkańcy i murem za nimi stanął lokalny samorząd, ale Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska broni pomysłu powołując się na postulaty naukowców. O szczegółach Piotr Szyca

SŁUCHAJ INFORMACJI: KLËKA, 06.05.2026

Na powierzchni 28 hektarów projektowanego rezerwatu jeziora Soszyckie leżą cztery jeziora, trzy lobeliowe, czyli Modre Pomyskie oraz Obrowo Małe, a także niewielkie jezioro dystroficzne Żabie. Jeziora te należą do najlepiej zachowanych w parku krajobrazowym Dolina Słupi, mówi Jakub Kięczkowski z Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Gdańsku.

„Inicjatywy utworzenia rezerwatu przyrodu w tym rejonie pojawiały się ze strony środowisk naukowych już od wielu lat. Koncepcja ta jest w pełni popierana także przez służby parku krajobrazowego Dolina Słupi. Wynika to z rosnącej antropopresji, głównie o charakterze turystycznym i rekreacyjnym. Funkcjonujący obszar Natura 2000, mimo dobrych założeń, okazały się niestety niewystarczające, aby zahamować negatywne zjawiska, takie jak tworzenie dzikich zejść do wody".

P. Szyca: Ale mieszkańcy, a za nimi urząd gminy, mówią nie. Obawiają się środowiskowych restrykcji, mówi wójt Izabela Jagodzińska.

„Nie chcą takiego rozwiązania, ponieważ po pierwsze jest to miejscowość turystyczna i ludzie po prostu chcą nadal taką formę ochrony, która jest. Nie dbają to środowisko, sprzątają, tam jest bardzo czysto".

P. Szyca: I gmina będzie też tego stanowiska jak mieszkańcy?

„My oczywiście, my jesteśmy tego stanowiska od samego początku. Wysłaliśmy już nasz sprzeciw. Nie możemy pozwolić na to, żeby mieszkańcy tracili miejsca pracy".

P. Szyca: Jednocześnie w RDOŚ zapewniają, że wsłuchują się w obawy mieszkańców i samorządu. Mówi Jakub Kięczkowski: 

„Analizujemy głosy samorządów. One obawiają się zablokowania inwestycji, w tym budowy ścieżki rowerowej czy ograniczeń dla rekreacji wodnej. Pragnę jednak stanowczo uspokoić, że rezerwat nie jest po to, aby zamknąć teren dla ludzi. Chcemy znaleźć rozwiązanie kompromisowe".

Dyrekcja poinformowała o rozpoczęciu konsultacji społecznych w tej sprawie, swoje zdanie można wyrazić i przesłać mailowo bądź pocztą tradycyjną do 26 maja. Instytucja po ich zakończeniu odniesie się do uwag w specjalnym raporcie.

Autor: Piotr Szyca, opracowanie: Agnieszka Łukasik / zdj. Urząd Gminy Parchowo

Jak rozwijać języki mniejszościowe? W Irlandii debatowali o tym eksperci z całej Europy. Radio Kaszëbë wskazano jako przykład skutecznej adaptacji do nowoczesności

SŁUCHAJ INFORMACJI: KLËKA, 30.04.2026

W skrócie:

• Radio Kaszëbë uczestniczyło w konferencji w Irlandii
• debatowano o przyszłości języków mniejszościowych
• eksperci wskazali media cyfrowe jako klucz rozwoju
• omawiano rolę AI i social mediów

„Język musi budzić pasję, samo przetrwanie to za mało" - postulowali delegaci z Walii i Rumunii na warsztatach w irlandzkim Galway. Przedmiotem spotkania pod szyldem Plurilingmedia była przyszłość europejskich tożsamości mniejszościowych. Badacze z całej Europy omawiali nowe strategie dla mediów wielojęzycznych w dobie cyfryzacji.

Eksperci o przyszłości języków mniejszościowych

„To inspiracja i miłość motywują młodzież do wyboru mediów w ojczystym języku" - oceniał Aled Jones, walijski innowator medialny.

„I think it’s a love of that language, it’s to feel inspired by that language and to want to create content in that language.”

„Myślę, że to miłość do tego języka, to odczuwanie przez niego inspiracji i chęć tworzenia treści w tym języku.”

SŁUCHAJ: Rozmowa Na Widnikù Kaszëbë - Język żywy czy czysty / Angelika Kummer o przetrwaniu mowy (30.04.2026)

Radio Kaszëbë jako model cyfrowej rewitalizacji języka

Delegaci podkreślali, że siła mniejszości leży w ich różnorodności i wzajemnej nauce: Jako jeden ze sposobów na adaptację języka do współczesnych realiów wskazywano działalność Radia Kaszëbë.

Mówi jeden z organizatorów Paul Finn z Uniwersytetu w Limerick.

"With some of the work that you’re doing in Radio Kaszëbë, it’s fantastic to see, and it’s that ambition and that real energy - I think they are the cornerstones of how we drive language revitalization."

„Wspaniale jest widzieć pracę, którą wykonujecie w Radiu Kaszëbë. Myślę, że to właśnie ta ambicja i autentyczna energia stanowią podstawę naszego działania na rzecz ożywienia języka.”

Sama wymiana doświadczeń to nie wszystko. Pomysły zebrane podczas burzy mózgów zostaną teraz zebrane przez badaczy w oficjalnym dokumencie ze wskazówkami jak zachować i rozwijać język mniejszościowy w mediach.

Fot. Uczestnicy warsztatów Plurilingmedia w Irlandii poświęconych przyszłości języków mniejszościowych

Czytaj dalej:

• Sztuczna inteligencja i język kaszubski. Wyzwania dla mediów [CSB]

• Cyfrowa przyszłość języka. Czy Kaszubi pójdą w ślady Łemków?

• Piotr Szatkowski buduje kaszubski model sztucznej inteligencji

SŁUCHAJ INFORMACJI: KLËKA, 24.04.2026

„W wyniku uderzenia osobówką w drzewo śmierć na miejscu poniósł kierowca” - informuje rzecznik prasowy kościerskiej policji Piotr Kwidziński.

„O 10.40 dyżurny komendy Powiatowej Policji w Kościerzynie otrzymał zgłoszenie, że w miejscowości Grabowo Kościerskie na Drodze Wojewódzkiej nr 224 doszło do wypadku drogowego. Mężczyzna jadący samochodem Mercedes stracił panowanie nad pojazdem, uderzył w drzewo, w wyniku tego zderzenia mężczyzna poniósł śmierć na miejscu, policjanci przesłują świadków.”

Okoliczności wypadku będzie wyjaśniać policja i prokuratura. To już drugi w tym tygodniu śmiertelny wypadek w gminie Nowa Karczma. W środę zginęła 24-letnia kobieta kierująca ruchem na remontowanej drodze wojewódzkiej. 

Autorzy: Piotr Szyca, opracowanie: Angelika Kummer / zdj. Państwowa Straż Pożarna w Kościerzynie

SŁUCHAJ INFORMACJI: KLËKA, 22.04.2026

„Dla szkoły to ważne, bo od lat prowadzi klasy sportowe" - podkreślają: dyrektor szkoły Grażyna Ruszkowska oraz burmistrz Jarosław Litwin: „to kuźnia talentów w koszykówce, siatkówce i pływaniu".

„Kultura sportowa jest dla nas niezbędna. Długo na nią czekaliśmy, gdzie nasi uczniowie będą mogli w pełni realizować swoje marzenia sportowe. Na dzień dzisiejszy największa szkoła w Lęborku, licząca 660 uczniów, ma obecnie dwie hale sportowe".

„Z tej sali będą korzystać nie tylko dzieci na WF-ie, na zajęciach pozalekcyjnych, ale też dzieci i młodzież z całego miasta. To jest ogromny skok jakościowy, ja czuję sentyment do tej szkoły, bo tutaj chodziłem do szkoły i trenowałem w tej szkole w klasie sportowej, więc przeskok jakościowy z tej starej sali na nową jest olbrzymi".

Nowy obiekt sportowy w Lęborku kosztował niemal 8 milionów złotych, z czego 60%  pochodziło z rządowego programu budowy przyszkolnych hal sportowych.

Autorzy: Piotr Szyca, oprcowanie: Weronika Koszałka / zdj. Urząd Miasta w Lęborku

SŁUCHAJ INFORMACJI: KLËKA, 13.04.2026

Mieszkańcy gminy Jastarnia wkrótce zdecydują o nowym obliczu swoich miejscowości. Samorząd oficjalnie rozpoczął konsultacje społeczne dotyczące wprowadzenia dwujęzycznych tablic z nazwami Jastarni oraz Kuźnicy. Kaszubskie nazwy mają być dopisane przy polskich wersjach Jastarni i Kuźnicy. Konsultacje potrwają dwa tygodnie. O szczegółach Piotr Szyca.

„Inicjatywa ma na celu podkreślenie lokalnego dziedzictwa kulturowego oraz wzmocnienie tożsamości kaszubskiej, a ta jest dla nas oczywista" - mówi szefowa jastarnickiego oddziału ZKP Marta Gwardzik.

„Język kaszubski jest obecny w codziennej mowie, jest takim elementem kompatybilnym z tym terenem, więc uważam, że bardzo dobrze, że ludzie wjeżdżający na Półwysep Helski do kolejnej miejscowości mogą się zapoznać z nazwami miejscowości w języku kaszubskim. Punkt, który pokazuje, że mamy swój język, mamy swoją gramatykę, że mamy swoją kulturę i to bardzo dobrze rozwinięto i jesteśmy z tego bardzo dumni. Uważam, że bardzo dobrze, że język kaszubski się pojawia w takiej przestrzeni i nie wróży to źle. Nie jest przegrana sprawa języka i kultury kaszubskiej, o której się tak bębni."

Konsultacje społeczne dotyczyć będą wprowadzenia dwujęzycznych tablic w Jastarni i Kuźnicy, nie obejmują natomiast Juraty, bo jak tłumaczył wcześniej na naszej antenie burmistrz, ta miejscowość nie ma kaszubskich tradycji.

Konsultacje prowadzone są w formie ankiety, formularze są dostępne w Jastarni: w siedzibach Urzędu Miejskiego, MOKSiR, w sekretariacie Szkoły Podstawowej oraz stacji turystycznej w Kuźnicy oraz Klubie Seniora w Juracie. Wypełnione należy oddać osobiście bądź pocztą - elektroniczną lub tradycyjną. 

Autorzy: Sylwia Bartosik, Piotr Szyca, opracowanie: Agnieszka Łukasik / zdj. poglądowe

Czytaj więcej:

• Gdiniô: Konsultacje w sprawie kaszubskiej nazwy miasta na tablicach 

SŁUCHAJ INFORMACJI: KLËKA, 07.04.2026

Zespół Muzyczny GIS wywalczył szansę na półfinał w telewizyjnym show „Must be the Music". Kapela z północnych Kaszub otrzymała wprawdzie po występie tylko dwa głosy na Tak, ale po dogrywce już wszystkie przyciski jurorów zaświeciły się na zielono. Teraz muzycy potrzebują poparcia internautów. O szczegółach Piotr Szyca. 

Pierwszy występ nie przekonał Miuosha i Dawida Kwiatkowskiego. Zespół zagrał L’Amour Toujours i Samba de Janeiro. Była dogrywka, a w niej mix „Viva La Vida”, „Wymarzona” i „Boom Boom” Vengaboys. I ten występ przekonał do siebie wspomnianą wcześniej dwójkę. Teraz GIS może się znaleźć w gronie półfinalistów, podobnie jak wcześniej zespół Blós Le Tuńc z Tuchomia.

„Pomóc mogą między innymi internauci" - mówi członek zespołu GIS Piotr Wętk.

„Takiego odzewu się nie spodziewaliśmy. Skrzynka od piątku wieczora grzeje się, dostajemy same pozytywne informacje od naszych odbiorców i liczymy na wasze wsparcie. Liczymy, że codziennie dać radę oddać na nas głos. Do czwartka do godziny dwunastu można na głosować. Poprzez aplikację mobilną trzeba powrać ją, zalogować się i dać nam kciuka w górę. To nam da bezpośredni awans do półfinału powiedzmy, bo to, że dostaliśmy cztery razy na tak wcale nam tego nie gwarantuje. Jurorzy ze wszystkich osób, które dostały trzy albo cztery rady tak wybierają teraz półfinałową szesnastkę i dodatkowo są dwie dzikie karty. Właśnie jedna z tej aplikacji mobilnej.”

Półfinały rozegrają się na oczach widzów w dziewiątym i dziesiątym odcinku programu, które zostały zaplanowane na pierwszego i ósmego maja. Wielki finał przewidziano na piątek, piętnastego maja.

Autorzy: Sylwia, Bartosik, Piotr Szyca / fot. POLSAT

W aplikacji mobilnej „WŁApka” dodano zakładkę „Słownik kaszubski”.  Okazją były obchody Dnia Jedności Kaszubów - podkreślono w komunikacie gminy Władysławowo. Przypomnę, że bezpłatna “WŁApka” łączy w sobie funkcję informatora z życia gminy oraz przewodnika turystycznego. Teraz dzięki współpracy samorządu z Fundacją Kaszuby - można w niej błyskawicznie odnaleźć odpowiednie, kaszubskie słowa.

Fundacja Kaszuby opracowała „Internetowi słowôrz Kaszëbsczégò jãzëka" | „Internetowy słownik języka kaszubskiego".  Samą “WŁApkę” natomiast znajdziecie m.in. na internetowej stronie gminy Władysławowo. 

Autorzy: Sylwia Bartosik / zdj. Urząd Miejski we  Władysławowie

SŁUCHAJ INFORMACJI: KLËKA, 23.03.2026

Jubileusz 50-lecia UG z silnym kaszubskim akcentem. Odnowienie doktoratu prof. Borzyszkowskiego, flaga Kaszub na uczelni i ambitne plany studentów z „Pomoranii"

Mocne kaszubskie akcenty miały w tym roku obchody jubileuszu powstania w 1970 roku Uniwersytetu Gdańskiego. Złożyły się na to: odnowienie po 50 latach doktoratu profesora Józefa Borzyszkowskiego oraz inicjatywa Klubu Studenckiego „Pomorania" - zawieszenia kaszubskiej flagi przed wejściem na Wydział Filologiczno-Historyczny. Z Gdańska Artur Jabłoński

Fana wisô dokónelë tegò. Klub Sztudérów Pomorania zrobił, że na Gduńsczim Ùniwersytece przed dwirzama Wydzelu Filologiczno-Histirycznégò ji na wiedno kòl Pòlsczi fanë bãdze wisza najô kaszëbskò.

Jak do te doszło rzekł przédnik Klubu - Iwo Miśkòwiôk:

„W gòdnikù më złożelë òficjalny pòdanié do rektora. Kaszëbską fana më tiłe zawiészómë dlôtë, że jesmë w stolecë Kaszëb".

Zawieszenié fanë rozpòczełë 56 lat gduńsczi uczëbni, a ji òbrëbienim jubileusz 50 lat swojego doktoratu jiwrowól prof. Józef Bòrzyszkowsczi - historyk, dzejôrz kaszëbsczi, człónk Kaszëbsczégò-Pòmòrsczégò Zrzeszeni, senatór, a wicewojewoda gduńsczi, pitóny dlôczë je wôrt sztuderowac w Gdańsku, profesór rzekl: 

„Nasz Uniwersitet Gduńsczi je témù nôbëlniészi, bò je nasz i jakbë so chtos pitôł to òd pyra lat kaszëbi tu mògą cos dobrego, bëlnégò jesc na tim studium etnofililogii kaszëbsczi".

Jô mùsza nie przëznac prôwdë, że òdkądka w mùrach gduńsczigò Uniwersytetë pojawiłë so Etnofililogia Kaszëbskô, jãzëk ë kultura kaszëbskô są wiele mòcniészi w tim remie. Z leżnoscë jubileùszu je nôt żëczëc Uniwersytecczi spòli, co bë so rozwijała w tim dobrym czerenkù.

Pomorańcy mają więcej pomysłów na promocję kaszubskiej kultury i języka. Zwrócili się już do marszałka naszego województwa o nadanie pociągom kaszubskich patronów i wprowadzenie kaszubskich zapowiedzi przystanków. 

Autorzy: S. Bartosik, A. Jabłoński / zdj. Radio Kaszëbë