28 września: Południowe 4 Bf, babie lato i morskie przysmaki dawnych rybaków!

DziÅ› bÄ™dzie zÅ‚oto-sÅ‚onecznie, ciepÅ‚o-jesiennie i wietrznie. PoÅ‚udniowe solidne 4 Bf to jest to, co wodne tygryski lubiÄ… najbardziej, a dodajmy do tego +19°C w powietrzu i +16°C w wodzie okraszone dużą iloÅ›ciÄ… sÅ‚oÅ„ca i błękitu nieba, to wyjdzie nam surferski raj na naszym wÄ…skim i już niemal pustym pasku piasku! 

SŁUCHAJ: Pogoda dla surferów - 28.09.2026

 

SzczegóÅ‚owe parametry pogodowe

Wiatr

  • Idealne podmuchy z poÅ‚udnia (S) o sile solidnych 4 Bf. Kierunek i moc stwarzajÄ… wyÅ›mienite warunki do pÅ‚ywania po pÅ‚askiej wodzie wzdÅ‚uż PóÅ‚wyspu!

Temperatura

  • Prawdziwe babie lato! Na lÄ…dzie termometry wskażą aż +19°C, podczas gdy woda utrzyma orzeźwiajÄ…ce +16°C.

Akwen i plaża

  • SÅ‚oneczna, wyÅ›mienita aura. Puste, wrzeÅ›nieÅ„skie plaże, błękitne niebo i doskonaÅ‚y wiatr – czego chcieć wiÄ™cej od przeÅ‚omu wrzeÅ›nia?

Rybacka dieta, czyli ryby i klepc

Przez wieki spoÅ‚eczność rybacka PóÅ‚wyspu helskiego opieraÅ‚a swojÄ… dietÄ™ na tym, co daÅ‚o morze. Ryby jedzono wielokrotnie i codziennie pod każdÄ… postaciÄ… - Å›wieże, gotowane, solone, marynowane, suszone, smażone, pieczone czy w galarecie. ByÅ‚y to przede wszystkim Å›ledzie, szproty i flÄ…dry. Łososie, trocie, dorsze, wÄ™gorze i sandacze szÅ‚y raczej na sprzedaż, bo miaÅ‚y o wiele lepszÄ… cenÄ™.

Najbardziej znane danie, również na caÅ‚ych Kaszubach, to Å›ledzie z ziemniakami, czyli Å›ledzie z pulkami (ziemniakami w mundurkach), o ile udaÅ‚o siÄ™ je kupić/wymienić za ryby, choćby w Pucku, GdaÅ„sku czy Rewie. Åšledzie to najczęściej pÅ‚aty Å›ledziowe (solone lub marynowane) podawane w gÄ™stej Å›mietanie z dodatkiem cebuli i jabÅ‚ka. Jak nie byÅ‚o Å›mietany, cebuli i jabÅ‚ka robiÅ‚o siÄ™ wersjÄ™ ze smażonÄ… tuszÄ… Å›ledzia.

Dorsze czÄ™sto suszono i jedzono jak chleb, natomiast wÄ™gorz (czÄ™sto wÄ™dzony) byÅ‚ obowiÄ…zkowym daniem podczas postnych wieczerzy. Z dorszowych wÄ…tróbek wytapiano olej, a z już wytopionych po doprawieniu majerankiem, sola i pieprzem robiono pasztet. OczywiÅ›cie królewskim daniem byÅ‚ tÅ‚usty Å‚osoÅ› przygotowywany w galarecie czy wÄ™dzony.

Rano jedzono też jajecznicÄ™ ze Å›ledziem, czyli dawne Å›niadanie rybaków z PóÅ‚wyspu helskiego, gdzie Å›ledź robi za boczek. KawaÅ‚ki mocno solonego Å›ledzia najpierw  najpierw moczymy w wodzie, a potem siekamy i podsmażamy na patelni z cebulÄ…, jeÅ›li jÄ… mamy, a nastÄ™pnie mieszamy z jajkami i smażymy. Aha, nie tylko jajka kurze, te mewie też siÄ™ nadajÄ….

Chyba najbardziej osobliwÄ… tradycjÄ… na PóÅ‚wyspie helskim byÅ‚o Å‚owienie mew na plaży za pomocÄ… specjalnego narzÄ™dzia zwanego klepc. Ptaki te, po odpowiednim przygotowaniu (soleniu), stanowiÅ‚y ważne źródÅ‚o biaÅ‚ka dla ubogich rodzin rybackich, szczególnie w okresie Wielkiego Postu. MiÄ™so mew (po odpowiednim wymoczeniu, by pozbyć siÄ™ rybnego posmaku) byÅ‚o staÅ‚ym elementem kryzysowego jadÅ‚ospisu, czyli najczęściej na tzw. przednówku (wczesnÄ… wiosnÄ…). Wtedy też tradycyjnym przysmakiem i rarytasem byÅ‚y mewie jaja, które zbierano na wydmach.

Klepc dziaÅ‚aÅ‚ na zasadzie prostej puÅ‚apki zatrzaskowej. PrzypominaÅ‚ drewniane kleszcze, czyli rozkÅ‚adane ramiona i prosty mechanizm spustowy [coÅ› jak puÅ‚apka na myszy]. Za przynÄ™tÄ™ sÅ‚użyÅ‚y maÅ‚e ryby, najczęściej niewymiarowe Å›ledzie lub szprotki, zwane "rybami klepcowymi". Klepce zakopywaÅ‚o siÄ™ delikatnie w piasku tak, że ptak widziaÅ‚ tylko rybÄ™. Dobry Å‚owca potrafiÅ‚ zÅ‚owić kilkadziesiÄ…t ptaków dziennie. Klepc można zobaczyć w Jastarni w Muzeum Pod StrzechÄ….

Tekst i zdjÄ™cie: Andrzej Jóźwik
Opracowanie: Angelika Kummer


Aktualna prognoza dla PóÅ‚wyspu Helskiego oraz Zatoki GdaÅ„skiej i Puckiej: augustyna.pl/prognozy