Kaszubska architektura pod ochroną? Debata w Staniszewie

W Staniszewie w gminie Kartuzy odbyÅ‚o siÄ™ wyjÄ…tkowe spotkanie samorzÄ…dowców, architektów oraz przedstawicieli Kaszubskiego Parku Krajobrazowego. Uczestnicy debatowali nad przyszÅ‚oÅ›ciÄ… regionalnego budownictwa oraz wypracowaniem spójnych zasad ochrony lokalnego krajobrazu przed narastajÄ…cym chaosem przestrzennym. Rozmowy reaktywowano po 26 latach przerwy, aby wspólnie zadbać o tożsamość architektonicznÄ… regionu

Architektura wyróżnikiem i wizytówkÄ… Kaszub

„Unikalny styl budownictwa powinien być jednym z najważniejszych elementów wyróżniajÄ…cych region” – uważajÄ… przedstawiciele Kaszubskiego Parku Krajobrazowego. Aby omówić obecne wyzwania, zorganizowali oni w Staniszewie dyskusjÄ™, do której zaprosili lokalnych samorzÄ…dowców oraz praktyków: projektantów i architektów.

Wskazywano, że postÄ™pujÄ…ca rozproszona zabudowa oraz peÅ‚na dowolność w projektowaniu sprawiajÄ…, że na Kaszubach powstaje coraz wiÄ™cej obiektów niedopasowanych do otoczenia. Taka sytuacja zaburza Å‚ad przestrzenny i bezpowrotnie niszczy tradycyjny charakter miejscowoÅ›ci.

„Decyzje podejmowane dziÅ› bÄ™dÄ… wpÅ‚ywać na krajobraz przez kolejne dekady. Jeszcze sÄ… miejsca, które można chronić. Jeszcze nie jest to tak zdegradowane, wiÄ™c sÄ… szanse, aby przetrwaÅ‚o co do nastÄ™pnych pokoleÅ„.” – Mirella Potrykus-Gruna

SŁUCHAJ INFORMACJI: KLËKA, 21.10.2026

Konkretne wytyczne w planie ochrony

Uczestnicy spotkania podkreślali, że wysoka jakość projektowanej architektury przekłada się nie tylko na walory wizualne wsi i miast, ale ma bezpośrednie znaczenie dla ochrony przyrody i ładu krajobrazowego.

„Jakość architektury ma znaczenie nie tylko dla estetyki, ale również dla ochrony krajobrazu. Kaszubski Park Krajobrazowy ma narzÄ™dzia, które opisujÄ… dokÅ‚adnie, jak ta zabudowa ma wyglÄ…dać, gdzie sÄ… wytyczne takie już konkretnie, jaki ma być dach, proporcje rzutu poziomu budynku. Także wszystkie takie parametry, wszystko to znajduje siÄ™ w planie ochrony dla Kaszubskiego Parku Krajobrazowego.” – Monika Rekowska

Wspólny krok w stronÄ™ regionalnego stylu

Zapisy zawarte w dokumentach ochronnych parku precyzujÄ… kluczowe parametry budynków, takie jak kÄ…t nachylenia dachu, proporcje bryÅ‚y czy zalecane materiaÅ‚y. Kluczem do sukcesu jest jednak wdrożenie tych wytycznych w codziennej praktyce planistycznej gmin.

„Spotkanie pokazaÅ‚o też, że warto jest gromadzić ludzi z różnych Å›rodowisk, wiÄ™c musimy dziaÅ‚ać wszyscy wspólnie, aby wszÄ™dzie, gdzie tylko jest to możliwe, przemycać te zapisy o potrzebie budowy domu w stylu regionalnym.” – Mirella Potrykus-Gruna

Powrót do rozmów po 26 latach

Spotkanie w Staniszewie byÅ‚o pierwszym tego typu wydarzeniem od 26 lat, jednak wÅ‚adze Kaszubskiego Parku Krajobrazowego zapowiadajÄ…, że debata bÄ™dzie kontynuowana. Regularne konsultacje z architektami i samorzÄ…dowcami majÄ… uÅ‚atwić wprowadzanie zapisów chroniÄ…cych kaszubskÄ… tożsamość do miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego.

Autor: Piotr Szyca
Opracowanie: Angelika Kummer
Fot. Kaszubski Park Krajobrazowy

CZYTAJ WIĘCEJ