Inwestycja za ponad 100 mln zÅ zmieni póÅwysep, nie zakÅócajÄ c widoku na sÅynny pomnik. Otwarcie podziemnej wystawy planowane jest na drugÄ poÅowÄ 2030 r.
CaÅy teren Westerplatte bÄdzie nowoczesnym miejscem pamiÄci - mówi dr Jan SzkudliÅski, opisujÄ c budowÄ oddziaÅu Muzeum II Wojny Åwiatowej.
SÅUCHAJ INFORMACJI: KLËKA, 18.11.2026
Budowa nowego oddziaÅu Muzeum II Wojny Åwiatowej na Westerplatte wkracza w decydujÄ cÄ fazÄ. WartoÅÄ caÅego przedsiÄwziÄcia przekracza 100 milionów zÅotych. Obecnie wykonawca prowadzi rewitalizacjÄ póÅnocnej czÄÅci póÅwyspu, a w kolejnym etapie roboty przeniosÄ siÄ na poÅudnie – tam, gdzie powstanie gÅówny budynek wystawienniczy.
Projektanci postawili na dyskrecjÄ architektonicznÄ . Zamiast dominujÄ cej nad okolicÄ bryÅy, muzeum zlokalizowane bÄdzie pod ziemiÄ . Celem takiego rozwiÄ zania jest zachowanie dotychczasowego charakteru przestrzeni, w której każdego roku odbywajÄ siÄ paÅstwowe obchody rocznicy wybuchu II wojny Åwiatowej.
Jak podkreÅlaÅ na antenie Radia Kaszëbë dr Jan SzkudliÅski, kierownik DziaÅu Naukowego Muzeum II Wojny Åwiatowej w GdaÅsku, inwestycja ma szanowaÄ historyczny ukÅad przestrzenny dawnej Wojskowej SkÅadnicy Tranzytowej:
„Ważnym zaÅożeniem jest to, że nowy budynek Muzeum Westerplatte znajdzie siÄ pod ziemiÄ , pod tym placem przy napisie „Nigdy wiÄcej wojny”, tak by po zakoÅczeniu inwestycji teren ten nie ulegÅ znaczÄ cym zmianom wizualnym. Otoczenie pomnika zmieni siÄ w stopniu niewielkim. BÄdzie tam oczywiÅcie zejÅcie do podziemnego budynku, w którym znajdzie siÄ wystawa liczÄ ca okoÅo 2800 metrów kwadratowych powierzchni, ale ci ze zwiedzajÄ cych, którzy znajÄ to miejsce z pocztówek czy transmisji, nadal bÄdÄ mogli je rozpoznaÄ”.
Przez dekady teren póÅwyspu byÅ zagospodarowywany przez różne instytucje, co doprowadziÅo do chaosu informacyjnego. Rewitalizacja ma ujednoliciÄ przekazywane treÅci, wprowadziÄ dwujÄzyczne oznakowanie i odtworzyÄ dawny przebieg Åcieżek oraz wybranych obiektów, takich jak magazyny amunicyjne czy fundamenty zniszczonej podczas bombardowania Wartowni nr 5.
PodziaÅ prac na etapy sprawia, że turyÅci i mieszkaÅcy nie tracÄ dostÄpu do póÅwyspu. Przez caÅy czas trwania inwestycji można również zwiedzaÄ tymczasowÄ ekspozycjÄ w dawnej elektrowni. O celach tej przemiany dr Jan SzkudliÅski mówiÅ w porannym programie DzieÅ Dobry Kaszuby:
„Przez lata Westerplatte byÅo celem różnych inwestycji przez różne podmioty, w zwiÄ zku z czym powstaÅ tam pewien palimpsest pamiÄci. W tej chwili wszystko to zostanie ujednolicone, tak żeby zwiedzajÄ cy mógÅ zapoznawaÄ siÄ z treÅciÄ w sposób czytelny i dwujÄzyczny. Spodziewamy siÄ tego, że kolejni goÅcie bÄdÄ mogli tam przyjÅÄ i zobaczyÄ nie tylko zdjÄcie z pomnikiem, ale też jednolitÄ , przystÄpnÄ i nowoczesnÄ narracjÄ historycznÄ , dziÄki której bÄdÄ mogli uÅwiadomiÄ sobie wielowarstwowe znaczenie tego miejsca”.
SÅUCHAJ ROZMOWY: GOÅÄ DDK: Jan SzkudliÅski
GÅówna wystawa o powierzchni 2800 m² ma opowiadaÄ nie tylko o siedmiodniowej obronie z wrzeÅnia 1939 roku, ale także o wczeÅniejszych dziejach póÅwyspu (m.in. funkcjonujÄ cym tu kurorcie) oraz o tragedii polskich wiÄźniów cywilnych rozstrzeliwanych na tym terenie w czasie funkcjonowania niemieckiej filii obozu koncentracyjnego. ZwiedzajÄ cy zobaczÄ również odniesienia do innych bitew o wymiarze symbolicznym w dziejach Åwiata oraz do sÅynnej wizyty Jana PawÅa II na Westerplatte w 1987 roku.
EkspozycjÄ wypeÅniÄ oryginalne artefakty wydobyte podczas wieloletnich badaÅ archeologicznych. WÅród najnowszych odkryÄ znajduje siÄ m.in. Åwietnie zachowana podstawa jednego z czterech polskich moździerzy broniÄ cych skÅadnicy – pierwszy tak duży element uzbrojenia przeoczony przez Niemców po kapitulacji zaÅogi. Na wystawÄ trafiÄ także przedmioty osobiste odnalezione przy szczÄ tkach obroÅców, w tym przy odkopanych na poczÄ tku listopada szczÄ tkach prawdopodobnie legionisty MieczysÅawa Krzaka.
Muzeum wciÄ Å¼ kompletuje zbiory i apeluje do osób prywatnych o przekazywanie rodzinnych pamiÄ tek. Dr Jan SzkudliÅski zachÄcaÅ sÅuchaczy do wspóÅpracy z placówkÄ :
„Ogromna wiÄkszoÅÄ przedmiotów, jakie mamy w kolekcji, to sÄ wÅaÅnie dary, efekty zbiórek czy depozyty. JeÅli ktoÅ z paÅstwa posiada pamiÄ tki historyczne zwiÄ zane czy to z Westerplatte, czy z II wojnÄ ÅwiatowÄ i nie wie, co z nimi zrobiÄ, to zapraszamy – zaopiekujemy siÄ nimi i trafiÄ one do obiegu muzealnego. DziÄki temu przy ich pomocy mÅode pokolenia bÄdÄ mogÅy nawiÄ zywaÄ kontakt z przeszÅoÅciÄ ”.
Projekt samej wystawy, przygotowany we wspóÅpracy z pracowniÄ Jas Plus Architekci, jest już gotowy i na bieÅ¼Ä co aktualizowany o najnowsze odkrycia archeologów. Prace prowadzone sÄ zgodnie z harmonogramem wieloletnim, a otwarcie nowego oddziaÅu dla zwiedzajÄ cych zaplanowano na drugÄ poÅowÄ 2030 roku.
Redakcja: Sylwia Bartosik, RafaÅ Prokop
Opracowanie: Angelika Kummer
Fot. Muzeum II Wojny Åwiatowej w GdaÅsku
CZYTAJ WIÄCEJ