ÅšlÄ…ska godka ma szansÄ™ znaleźć siÄ™ na Krajowej oraz Åšwiatowej LiÅ›cie Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego UNESCO. O rozpoczÄ™ciu prac nad formalnym wnioskiem poinformowaÅ‚ eurodeputowany Åukasz Kohut. To kolejna próba zapewnienia prawnej i instytucjonalnej ochrony Å›lÄ…skiej mowie
PoczÄ…tkiem drogi na miÄ™dzynarodowe listy UNESCO jest uzyskanie wpisu na szczeblu ogólnokrajowym. Dlatego pierwszym etapem podejmowanych dziaÅ‚aÅ„ bÄ™dzie umieszczenie mowy Å›lÄ…skiej na Krajowej LiÅ›cie Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego.
Kluczowym elementem przygotowania dokumentacji będą szerokie konsultacje z lokalną społecznością oraz osobami zaangażowanymi w kultywowanie regionalnych tradycji.
„Przed nami intensywny czas — do koÅ„ca lutego odbÄ™dzie siÄ™ kilkanaÅ›cie takich spotkaÅ„. PlanujÄ™ objąć nimi caÅ‚e województwo Å›lÄ…skie oraz część opolskiego. Równolegle podjÄ…Å‚em już dziaÅ‚ania na drugim torze. Jako europoseÅ‚ mam Å‚atwiejszy dostÄ™p do wielu instytucji, dlatego spotkaÅ‚em siÄ™ z przedstawicielami UNESCO w Paryżu oraz rozmawiaÅ‚em na ten temat z przewodniczÄ…cÄ… Parlamentu Europejskiego, RobertÄ… MetsolÄ…. W tych staraniach mam w Brukseli wielu sojuszników i osób, które nam kibicujÄ…" — Åukasz Kohut.
Włączenie regionalnych środowisk ma zagwarantować, że wniosek w pełni odzwierciedli żywą kulturę oraz potrzebę zachowania śląskiej tożsamości dla przyszłych pokoleń.
Starania o wpis na listÄ™ UNESCO odbywajÄ… siÄ™ niezależnie od procesów legislacyjnych w Polsce. przypomnijmy, że w 2024 oraz 2026 roku ustawy majÄ…ce na celu nadanie jÄ™zykowi Å›lÄ…skiemu statusu jÄ™zyka regionalnego zostaÅ‚y zawetowane przez prezydentów.
„W interesie jÄ™zyka Å›lÄ…skiego oraz wszystkich jego depozytariuszy — osób, które używajÄ… Å›lÄ…skiej godki na co dzieÅ„ — jest to, aby docelowo zostaÅ‚ on uznany za jÄ™zyk regionalny i objÄ™ty ochronÄ… w Polsce na takich samych zasadach jak jÄ™zyk kaszubski. WidzÄ…c jednak, że w PaÅ‚acu Prezydenckim brakuje woli politycznej, musimy szukać rozwiÄ…zaÅ„ alternatywnych. StÄ…d pomysÅ‚ i próba ochrony jÄ™zyka Å›lÄ…skiego jako noÅ›nika kultury — bo taki wÅ‚aÅ›nie tytuÅ‚ bÄ™dzie nosiÅ‚ ten projekt. RozpoczÄ™liÅ›my już w tej sprawie szeroko zakrojone konsultacje spoÅ‚eczne."
Inicjatorzy projektu podkreÅ›lajÄ…, że miÄ™dzynarodowa procedura nie ma zastÄ…pić krajowych rozwiÄ…zaÅ„ prawnych, lecz stanowić ich istotne wsparcie. Prace nad wnioskiem do UNESCO to dodatkowy, równolegÅ‚y sposób na dokumentowanie, promowanie oraz skutecznÄ… ochronÄ™ unikalnego dziedzictwa regionalnego.
Autor: Piotr Szyca
Opracowanie: Weronika Koszałka
Fot. ilustracyjne/ Adobe Stock
CZYTAJ WIĘCEJ