Populacja morÅwina w BaÅtyku liczy poniżej 500 osobników. Dr hab. Agnieszka Kijewska wskazuje, jak chroniÄ te ssaki w Zatoce Puckiej bez zakazu turystyki. „Populacja baÅtycka jest w bardzo marnym stanie” - mówi biolożka i dziaÅaczka Fundacji Kota Morskiego. „W odrodzeniu przeszkadzajÄ jej teraz gÅównie haÅas i brak ryb”
MorÅwin bywa potocznie nazywany baÅtyckim delfinem, jednak w rzeczywistoÅci jest jego dalszym kuzynem o zupeÅnie innym temperamencie. W przeciwieÅstwie do towarzyskich delfinów, morÅwiny unikajÄ kontaktu z ludźmi i nie tworzÄ dużych stad – polujÄ samotnie lub w niewielkich grupach rodzinnych. W wodzie poruszajÄ siÄ dziÄki precyzyjnej hydrolokacji, emitujÄ c dźwiÄki o czÄstotliwoÅci okoÅo 130 kHz, niesÅyszalne dla ludzkiego ucha.
SÅUCHAJ INFORMACJI: KLËKA, 16.11.2026
Sytuacja gatunku w naszym morzu jest dramatyczna. WedÅug szacunków badaczy populacja baÅtycka liczy obecnie prawdopodobnie niecaÅe 500 osobników. Historycznie tych ssaków byÅo tak dużo, że ich skór i tÅuszczu używano do uszczelniania ekwipunku rybackiego. ZaÅamanie przyszÅo w poÅowie XX wieku.
„Natomiast II wojna Åwiatowa ze swoim haÅasem, ze swoimi podwodnymi minami, generalnie przetrzebiÅa mocno tÄ populacjÄ. BaÅtyk jest bardzo pÅytkim akwenem, w którym haÅas czyniony przez wojnÄ byÅ czymÅ Åmiertelnym w sumie dla nich, dlatego że ten zmysÅ hydrolokacji u morÅwinów byÅ zupeÅnie zaburzony. Później nie dbano o ich populacjÄ” – wyjaÅniaÅa dr hab. Agnieszka Kijewska w audycji DzieÅ Dobry Kaszuby.
WspóÅczeÅnie najwiÄkszym zagrożeniem ponownie okazuje siÄ haÅas, który zagÅusza zmysÅy waleni, utrudniajÄ c im zdobywanie pożywienia i komunikacjÄ. Ekspertka podkreÅla, że duże statki handlowe nie sÄ gÅównym winowajcÄ , ponieważ poruszajÄ siÄ po wyznaczonych torach wodnych, które morÅwiny potrafiÄ omijaÄ. Problemem jest rozproszona, niekontrolowana aktywnoÅÄ na wodzie.
„Jeżeli chodzi o takie aktywnoÅci, które sÄ zupeÅnie niekontrolowane, to oczywiÅcie silniki mechaniczne i Åruby, generalnie tego typu napÄdy wytwarzajÄ sporÄ presjÄ, jeżeli chodzi o zanieczyszczenie haÅasem. Tak samo zresztÄ jak ewentualne dźwiÄki wydawane przez inne urzÄ dzenia echolokacyjne. Rybacy używajÄ również echosond do lokacji stad ryb, ale także wÄdkarze, czasem turyÅci lub nurkowie” - wskazywaÅa biolożka.
SÅUCHAJ ROZMOWY: GOÅÄ DDK - Agnieszka Kijewska
Zatoka Pucka oraz Zatoka GdaÅska to dla baÅtyckich morÅwinów obszary strategiczne – sÅuÅ¼Ä jako żerowiska dla mÅodych osobników, szczególnie w okresie od wiosny do jesieni (od marca do października). Pokrywa siÄ to ze szczytem sezonu turystycznego, co rodzi napiÄcia wokóÅ projektowanych przez UrzÄ d Morski w Gdyni planów ochrony, m.in. w rejonie Ryfu Mew. PrzedsiÄbiorcy i wodniacy obawiajÄ siÄ paraliżu branży i wrzucania do jednego worka gÅoÅnych skuterów wodnych oraz bezemisyjnych sportów wiatrowych.
Dr hab. Agnieszka Kijewska opowiada siÄ za wyważonym podejÅciem. Jej zdaniem kitesurfing czy windsurfing nie generujÄ haÅasu groźnego dla ssaków, o ile ich obszar zostanie odpowiednio uregulowany.
„Fundacja generalnie usiÅuje zawsze zajmowaÄ pewne zdroworozsÄ dkowe pozycje wzglÄdem tego typu tematów. Uważamy, że pewne obostrzenia dotyczÄ ce produkcji dźwiÄku w tych okolicach sÄ konieczne, natomiast niekoniecznie trzeba podchodziÄ do tego z kompletnÄ prohibicjÄ . OgraniczyÅabym po prostu strefÄ aktywnoÅci turystycznej, czy tego typu sportów, do jakichÅ ÅciÅle okreÅlonych miejsc, tak żeby ssaki morskie byÅy w stanie ich unikaÄ” – oceniÅa dziaÅaczka Fundacji Kota Morskiego.
Biolożka przypomniaÅa o pionierskich badaniach Åp. prof. Krzysztofa Skóry oraz bieÅ¼Ä cych osiÄ gniÄciach Stacji Morskiej w Helu. Do tych dziaÅaÅ wÅasnÄ inicjatywÄ chce doÅożyÄ Fundacja Kota Morskiego. Organizacja planuje wspóÅpracÄ z partnerem z WÅoch (specjalizujÄ cym siÄ w przywracaniu delfinów naturze), aby stworzyÄ w Zatoce Puckiej bezpieczne warunki sprzyjajÄ ce rozrodowi dzikich morÅwinów.
Ochrona tego gatunku to nie tylko walka o pojedyncze zwierzÄ, ale o kondycjÄ caÅego akwenu. Jako topowy drapieżnik, morÅwin zamyka baÅtycki ÅaÅcuch pokarmowy, a jego obecnoÅÄ Åwiadczy o stabilnoÅci lokalnego ekosystemu.
Redakcja: Sylwia Bartosik, RafaÅ Prokop
Opracowanie: Agnieszka Åukask
Fot. Adobe Stock
CZYTAJ WIÄCEJ