SŁUCHAJ INFORMACJI: KLËKA, 09.04.2026, 14:55

Wystartowali pod koniec lutego i przez ten czas praktycznie codziennie są w drodze. „Trudy wynagradzają przepiękne widoki i wrażenia" - mówił na naszej antenie organizator wyprawy.

„Ja jeszcze w to nie wierzę. sensie wczoraj, kiedy już wyjechaliśmy do Uni, to praktycznie tak chyba stres i wszystkie nerwy zeszły związane z tym, że przekroczenie tych granic to jest naprawdę jedna wielka niewiadoma. Ta podróż nam pokazała mi, pokazała, że raz to może być policja imigracyjna, która przetrzyma, innym razem celnik, raz na wjeździe, raz na wyjeździe. No po prostu ten świat jest tak różnorodny, ale warto to przeżyć, warto to zobaczyć".

Podróżnicy chcą przekroczyć granicę polsko-czeską w sobotę rano, a organizator obiecał zameldować się w poniedziałek w naszym porannym programie. Przypomnę, że metą jest muzeum w Oławie, w którym zostaną polskie klasyki znalezione w Tajlandii. 

Autorzy: S. Bartosik / zdj. P. Frączyk

SŁUCHAJ INFORMACJI: KLËKA, 31.03.2026, 09:55

„Język kaszubski jest też w social mediach" - podkreśla Magda Kobiela, która właśnie po kaszubsku opowiada o swojej pasji i prezentuje codzienność na Tik Toku, Facebooku i Instagramie. Z zawodu jest makijażystką, z urodzenia i wychowania Kaszubką. Do podcastów podchodzi z przymrużeniem oka, ale swoje rzemiosło prezentuje całkiem na serio.

Jak mówiła na naszej antenie: „kaszubskie słownictwo wyniesione z domu i ze szkoły podoba się nie tylko krajanom, ale zaciekawia też odbiorców z Polski". 

„Jestem w totalnym szoku, ponieważ naprawdę niektóre Tik Toki poszły po prostu w viral, ponieważ te filmiki są związane z naszą kulturą, ale też tym, co się dzieje na co dzień w domach, czyli to są słowa, które ludzie rozumieją, które tylko Kaszubi totalnie rozumieją...

Zawsze pojawiają się takie komentarze... „Myślałam, że to na przykład język czeski", ale już w hashtagach i w opisie widzą... „Dobra już zauważyłam, że jesteś kaszubką".

Swoje filmiki o makijażu Magda kieruje do różnych grup wiekowych, ale ma nadzieję ośmielić młodzież do mówienia po kaszubsku. Media społecznościowe to dla nich naturalna przestrzeń.

SŁUCHAJ ROZMOWY: Na Widniku Kaszëbë - Kaszubski w rytmie „beauty" – Magda Kobiela o pasji makijażu

„Zauważmy to, że młodzi ludzie najczęściej siedzą gdzie? - W social mediach. Nie czytają gazet, nie oglądają telewizji, tylko właśnie są tutaj. Tak więc to ich dotyka, to do nich trafia i jeszcze ja promując tą kaszubszczyznę w taki dosyć śmieszny sposób, to ich rozbawia. Tak, to gdzieś jest tam właśnie takie autentyczne".

Magda Kobiela publikuje swoje podcasty na profilach zatytułowanych “Lubię malować”. Możecie ją też kojarzyć z naszego konkursu wokalnego „Kaszubski Idol” sprzed 17 lat. 

Autorzy: S. Bartosik /zdj. Adobe Stock

SŁUCHAJ INFORMACJI: KLËKA, 01.04.2026

To męska formacja, które wykonuje covery znanych utworów na instrumentach dętych. Znana jest ze swojej żywiołowości i temperamentu.

„Występ w telewizyjnym show był naszym marzeniem” -  mówi Piotr Wentk.

„Zbieraliśmy się z tą myślą już jakiś czas. Zawsze brakowało albo wolnych terminów albo takiego pojścia, który by nas trochę zmotywował. Dostaliśmy telefon z zaproszenia na pre-castingi, który nas zmotywował. Pojechaliśmy, zagraliśmy i jesteśmy. Była to fajna przygoda. Mamy nadzieję, że potrwa jeszcze troszkę, że zejdziemy dalej w tym programie. Było to na pewno coś fajnego dla nas.”

Występ Zespołu GIS będzie można zobaczyć na antenie Polsatu w najbliższy piątek po godzinie 21:00. Przypomnę, że w tej edycji programu '„Must Be the Music'' wziął też udział Kaszubski Zespół Pieśni i Tańca „Blós le tuńc" z powiatu bytowskiego. Czy dostaną się do dalszego etapu okaże się dopiero po przesłuchaniach.  

Autor: P. Szyca / zdj. Radio Kaszëbë

SŁUCHAJ INFORMACJI: KLËKA, 30.03.2026, 14:55

„Rywalizowało w niej 6 czteroosobowych drużyn" - mówi organizator i prezes Polskiego Stowarzyszenia ''Baśki'' Kazimierz Socha oraz zawodnik Ludwik Kurczyński z Gdańska.

„Dzisiaj jest zakończenie Pomorsko-Kaszubskiej Ligi Baśki Czarnej tak zwanej... 24 zawodników, sześć drużyn. Mamy również zakończenie Ligi Borucino, która zakończyła się w lutym... to nie jest trudne... 4 karty to nie jest trudne".

„Gramy już w Lidze tutaj powiedzmy około 20 lat. Ojciec grał, to myśmy grali na Kociewiu, bo ja pochodzę z Pelplina i tak się jeździ po prostu. Trzeba coś, moje takie zamiłowanie do kart".

Najlepsi otrzymali nagrody rzeczowe, dyplomy i puchary.  „Szkoda, że ta kaszubska gra karciana nie przyciąga ludzi młodych" - mówił podczas gali wójt Stężycy, Ireneusz Stencel.

„Warto wspierać różne aktywności naszych mieszkańców... sportowe, ale również te, które koncentrują się na grze w karty. Mój ojciec grał bardzo dobrze, ja niestety w Baśkę akurat nie grałem. Różne gry karciane... grałem w szachy, w warcaby, ale w Baśkę akurat nie. Szkoda... młodzież jakby szuka trochę innych atrakcji, bardziej tych związanych z grami pewnie takimi multimedialnymi. Szkoda, że akurat nie w Baśkę".

''Baśkarzy'' czeka teraz przerwa w grze. Rozgrywki ruszą ponownie jesienią.

Autorzy: S. Bartosik /zdj. Adobe Stock

SŁUCHAJ INFORMACJI: KLËKA, 30.04.2026

„Co i rusz wracamy do wystaw narracyjnych, gdzie poprzez jakąś ideę staramy się opowiedzieć o regionie” - wyjaśniała na naszej antenie kustoszka. Dodała, że tym razem pod lupę wzięto  Kaszuby, krainę o złożonej tożsamości, także tej odzieżowej.

"Najbardziej zależy nam na opowieści, niezależnie od tego czy będą to halka, podkoszulka, spódnica czy kompletny strój. Chcemy, aby poprzez te przedmioty wyszły wątki związane właśnie z tożsamością, godnością, z poczuciem samego siebie, tym co stoi tak naprawdę za tym co ubramy każdego dnia. Singamy w tej wystawie do przeszłości."

Wystawa ma sięgnąć końcówki 19-go wieku by pokazać jak największe spektrum codzienności kaszubskiej poprzez ubrania i rzeczy osobiste. I odpowiedzieć na pytania o tradycje ubioru ludowego.

„Mamy świadomość, że ten strój ludowy, regionalny jest takim tak naprawdę konstruktem trochę politycznym, narzuconym przez perloską władzę, tak aby zunifikować konkretne regiony. Więc o tym też chcemy opowiedzieć, o czym tak naprawdę jest ten strój ludowy, jak on się zrodził, jak on powstawał i ile on ma wspólnego z tym, co tak naprawdę ludzie nosili i jak się z tym utożsamiali.”

SŁUCHAJ: Gość Dzień Dobry Kaszuby - Moda wiejska na Kaszubach. Wystawa w Muzeum Narodowym, 30.04.2026

Elementy garderoby i związane z nimi opowieści będą zbierane do końca kwietnia. Nowa wystawa w Muzeum Narodowym w Gdańsku ma być otwarta w lutym, czyli za niecały rok. Rozmowy posłuchacie jeszcze na radiokaszebe.pl. 

Autorzy: S. Bartosik, K. Sudoł, R. Prokop / zdj. mng.gda.pl 

SŁUCHAJ INFORMACJI: KLËKA, 27.03.2026

„W skansenie chodzimy już po dyngusie przypominając dawne obrzędy i zwyczaje" - przypomina Bartosz Stachowiak - a nowa ekspozycja jeszcze bardziej wprowadzi nas w świąteczny czas.

„Ten szczególny czas zapraszamy was do obejrzenia czasowej wystawy obrzędowej o Kraszankach, Pójkach, Święconym i Degusach pod tytułem Jastrę. Wielkanoc na Kaszubach. Opowiemy wam o dawnych zwyczajach. Zaprezentujemy obrzędowy wystrój chałup i dworów, w których poznacie sposoby barwienia jaj, pożywienia postne i świąteczne. Wystawę będzie można oglądać od 30 marca do 19 kwietnia. W tym czasie będzie można zwiedzać muzeum z przewodnikiem, którego usługa jest wliczona w cenę biletu".

Wystawa będzie dostępna od poniedziałku, ale już w tę niedzielę o 8.00 rozpocznie się cykl mszy świętych w zabytkowym kościele pw. św. Barbary. Kolejne zaplanowano w pierwszy i drugi dzień świąt, a w Wielką Sobotę w samo południe odbędzie się święcenie pokarmów - zapowiadają we Wdzydzach. 

Autor: P. Szyca / zdj. Muzeum Kaszubki Park Etnograficzny we Wdzydzach

SŁUCHAJ INFORMACJI: KLËKA, 25.03.2026, 16:55

W Niedzielę Palmową w Sianowie odbędzie się droga krzyżowa z rozważaniami w języku kaszubskim. Nabożeństwo współorganizowane przez Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie będzie miało w tym roku szczególny charakter. „Powodem jest 60-lecie koronacji figury Matki Bożej Królowej Kaszub" - wyjaśnia Damian Szymański, prezes sianowskiego oddziału ZKP.

„Dlatego też rozważania będą prowadzone w duchu maryjnym. Myślę, że w tym świecie, gdzie wszyscy gdzieś tam zawsze pędzimy, to doskonała okazja do tego, żeby się zatrzymać, przemyśleć pewne sprawy, spojrzeć na pewne rzeczy z innej perspektywy, szczególnie w tak wyjątkowym miejscu, jakim jest sanktuarium w Sianowie. Rozważania będą po kaszubsku. Mamy także przygotowane śpiewniki dla przybyłych gości. Będzie z nami także pani prezes Bożena Ugowska. Całe Kaszuby, można powiedzieć, angażują się w to wydarzenie".

Kaszubska Droga Krzyżowa w sianowskim sanktuarium odbędzie się w tę niedzielę o 19.15.

Autorzy: S. Bartosik / zdj. Sanktuarium Matki Bożej Królowej Kaszub w Sianowie

SŁUCHAJ INFORMACJI: KLËKA, 24.03.2026

„Wyścigi w zimnej wodzie podkręcają adrenalinę” - mówi Jakub Jesionowski z Banina, zdobywca złotego medalu na mistrzostwach świata w Finlandii. Jak opisywał na naszej antenie mieszkaniec gminy Żukowo - podczas pływania w zimnej wodzie trzeba pracować głową jeszcze intensywniej niż w ciepłej. Bardziej skupić się na technice i przełamać dyskomfort związany z niską temperaturą.

OGLĄDAJ: Gość Dzień Dobry Kaszuby - Jakub Jesionowski: Sukcesy w pływaniu zimowym, 24.03.2026

„Przy zmęczeniu one rzeczywiście po kilku metrach, kilkuset metrach zaczynają być bardzo mocno napięte i tutaj musimy bardzo mocno myśleć nad samą techniką. To nie znaczy, że pływanie w ciepłej wodzie, takiej jak znamy z igrzysk olimpijskich czy z innych zawodów odbywających się na basenie nie wymaga tego myślenia od nas. Nie, tam nadal liczymy cykle, nadal myślimy o tym w jaki sposób to przepłynąć, ale nie musimy myśleć o tym, że jeszcze musimy walczyć z tym, że te mięśnie są przykurczone, a my chcemy tą rękę jeszcze dalej wyciągnąć."

Jakub Jesionowski zdobył złoto razem z kolegami w sztafecie, ale w konkurencjach indywidualnych też uplasował się w światowej czołówce. Mistrzostwa w Finlandii rozpoczął od zdobycia brązowego medalu na sto metrów stylem klasycznym.

SŁUCHAJ: Gość Dzień Dobry Kaszuby - Jakub Jesionowski: Sukcesy w pływaniu zimowym, 24.03.2026

„Bardzo duże zaskoczenie, nie tylko dla mnie, również dla organizatorów, dla pozostałych zawodników. Możliwość wejścia na podium z dwukrotnym rekordzistą rekordu Guinnessa. Michałem Perlem, naszym Polakiem, który bił wielokrotnie rekordy świata, startował i zdobywał medale na mistrzostwach świata, mistrzostwach Europy, to niesamowite wyróżnienie. Później czołowe lokaty w pozostałych startach, tak naprawdę nie wyszedłem ani razu poza pierwszą dziesiątkę. Co było czymś niesamowitym, startując pierwszy raz w zawodach tej rangi."

Swoją formę nowy mistrz świata wypracował trenując w kaszubskich jeziorach. Jak mówi - pływa w nich dopóki nie skuje ich lód. Rozmowy posłuchacie jeszcze na radiokaszebe.pl. 

Autorzy: S. Bartosik, K. Sudoł, R. Prokop / zdj. Radio Kaszëbë

SŁUCHAJ INFORMACJI: KLËKA, 24.03.2025

„Mamy wiosnę, a więc i na plantacjach truskawkowych rozpoczęły się pierwsze zabiegi" - mówi plantator z gminy Chmielno Zygmunt Jażdżewski. Jednocześnie zastanawia się, jaką cenę w tym roku będzie mieć „kaszëbskô malëna".

„Areał upraw na Kaszubach sukcesywnie maleje, ale wśród tych małych plantatorów ci duzi nadal rosną w siłę i o tym, że stracimy miano od ruskawkowego zagłębia na razie nie ma mowy" - mówi dyrektor PODR w Lubaniu Aleksander Mach.

„Tutaj możemy być spokojni, bo tak jak obserwujemy kraj, spadki jeśli chodzi o areał plantacji truskawki to jest około 33% w ostatnich 5 latach. Natomiast u nas na Kaszubach te spadki to jest nieco ponad 17%, więc są znacznie mniejsze niż średnia krajowa. Niemniej jednak warto podkreślić, że ten areał spada, ale dotyczy to głównie małych gospodarstw i małych plantacji. Ci mali drobni wypadają, natomiast te sprofesjonalizowane plantacje, profesjonalni plantatorzy, oni nie zmieniają kierunku produkcji."

Sytuację ratuje jakość kaszubskiej truskawki, bo to na nią trzeba stawiać, nie na ilość.

Autorzy: S. Bartosik / zdj. Adobe Stock

SŁUCHAJ INFORMACJI: KLËKA, 18.03.2026

Pisarz, dziennikarz, społecznik - Artur Jabłoński odznaczony Medalem Stolema przez Klub Studencki „Pomorania”. Założyciel Radia Kaszëbë odebrał wczoraj „kaszubskiego Nobla” z rąk młodych aktywistów kaszubskich. Jak podkreślali - Stolemy mają inspirować do działania. Tymczasem przyznanie Medalu zainspirowało także samego laureata. 

Artur Jabłoński:
„To je docenienié ë dowôrtnienié, ale z drëdżi starnë to daje ten wiater w żôgle.”

Michał Dereszkiewicz:
„Baro dôwno słëżała mù sã ta nôdgroda. To je czlowiek, co dzeje, pò richtosce na wszëlaczi ôrt. To je czlowiek, jaczi wespółtwòrzi to, w ògle jak wëzdrzi kaszëbizna terô, jak fùnksnéruje, dze fùnksnéruje, w jaczim rémie. Jakno gazétnik, jakno lëterat, jakno na wszëlaczi ôrt.

Gòspòôdrz chëczy:
Jô jem gòspòdarzã chëcze no i przédnym redaktorã karna na YouTubie, co sã nazéwô „Doch jo”. Tak, jak Iwò pòwiedzôł przed mną, to pòprôwdze taczi człowiek renesansu. Że òn pòprôwdze na baro wielu płôszczëznach dzeje.”

Marta Majewska:
„Òn òd dôwna zasłëdżiwôł na ten medal Stolema, bò òn wiele robi dlô kaszëbiznë. Jô jem Marta Majewska, jem nôleżniczką Karna Sztudérów Pòmòraniô. Zdôwô mie sã, że to je taczi czlowiek, na chtërnégò wôrt je zwrócëc ùwôgã i jic za nim.”

Juliô Domarus:
„Juliô Domarus, nôleżniczkô Karna Sztudérów „Pòmòraniô". Kòżdé pòkòlenié brëkùje swòjich Stolemów, żebë jich jinspirowac.”

Michał Dereszkiewicz:
„Téż béł pòmòrańcã i tak dali. To je dlô mie baro jinspirëjącé i wiara mògã rzec, że jeden czlowiek mòże pò prôwdze wiele zrobic. Jô wiedziec ni chcą, ale pò prôwdze mòże. I że to je mòżno pò prostù.”

Medal Stolema przyznawany jest przez „Pomorańców” od 1967 roku. Otrzymują go osoby, instytucje i organizacje w szczególny sposób zasłużone dla kultury Kaszub i Pomorza. 

Autorzy: S. Bartosik, A. Kummer / fot. Radio Kaszëbë

SŁUCHAJ INFORMACJI: KLËKA, 17.03.2026

Miejska Biblioteka w Kościerzynie organizuje cykl spotkań z autorami książek po kaszubsku i o Kaszubach. To rozgrzewka przed targami „Costerina", które odbędą się w lipcu. Nie trzeba więc czekać do lata, by porozmawiać ze swoim ulubionym pisarzem czy pisarką.

„Najbliższe spotkanie odbędzie się 19 marca" - zapowiada dyrektor biblioteki Justyna Kujach - a gościem będzie Grzegorz Schramke, autor książki "Procëm Smãtkòwi".

„Myślę, że to będzie bardzo ciekawe spotkanie poświęcone literaturze kaszubskiej, to 34 lata tej literatury. W książce będzie też prezentacja, warto przejść."

W kwietniu odbędzie się spotkanie z Alicją Balcerzak, autorką książki "Wojenne herstorie. Wspomnienia kobiet z lat 1939‒1945". Natomiast w maju gościem biblioteki będzie Daria Kaszubowska..

„Autorką popularnej sagi kaszubskiej, której właściwie na półkach prawie że nie mamy, bo cały czas jest u czytelników. I bardzo ważna rzecz, 3 oczywiście lipca, czyli w pierwszy piątek lipca zapraszamy na już 26 targi Książki Kaszubskiej Pomorskiej Costerina. Podobno panuje u nas wyjątkowa atmosfera, tak mówią uczestnicy".

W bibliotece w Kościerzynie zapowiadają też nabór zgłoszeń do Konkursu Literatury Kaszubskiej i o Kaszubach, rozstrzyganego na targach Costerina. Przyjmowanie wniosków rozpocznie się pod koniec marca. 

Autorzy: P. Szyca / zdj. Radio Kaszëbë

Tworzą ją razem dzieci, rodzice i dziadkowie - podkreślono w zapowiedzi dzisiejszego odcinka dodając, że w ich muzyce i tańcu czuć wspólnotę, radość i miłość do tego, co kaszubskie.

Zespół z Tuchomia przypomina natomiast, że widzowie mogą przyznać uczestnikom Dziką Kartę, a to oznacza na awans do półfinału. Ich występ już dziś o 21.00 na antenie Polsatu.

Autorzy: S. Bartosik / zdj. TV Polsat

SŁUCHAJ INFORMACJI: KLËKA, 11.03.2026

„To podczas zwiedzania, a na warsztatach można się nauczyć paru tricków dotyczących zdobienia jaj na święconkę"- - zaznacza Bartosz Stachowiak.

„Przez kilka najbliższych tygodni Muzeum – Kaszubski Park Etnograficzny we Wdzydzach zabierze Was podczas specjalnego zwiedzania w podróż do świata dawnych obrzędów i zwyczajów związanych z czasem Wielkiego Postu, nadejściem wiosny i przygotowaniami do Wielkiego Tygodnia. Podczas programu edukacyjnego zatytułowanego „Chodzimy tu po dyngusie” nie tylko zwiedzicie muzeum, ale również będziecie mogli wziąć udział w warsztatach „Wielkanoc na Kaszubach”, podczas których poznacie między innymi dawne techniki farbowania jaj i własnoręcznie wykonacie tradycyjną kraszankę".

Wdzydzkie “chodzenie po dyngusie” potrwa do 3. kwietnia.

Autorzy: S. Bartosik / zdj. Muzeum we Wdzydzach 

SŁUCHAJ INFORMACJI: KLËKA, 03.03.2026

„Zawiera 10 wierszy i jest próbą łączenia kultur i narodów“ – mówił na naszej antenie kaszubski twórca.

„To ùdba je takô, żebë parłãczëc, parłãczëc kùlturã, parłãczëc nôrodë. I takô ùdba, żebë zestawic nasz môłi, co bë nie bëłò, chòc blisczi nama, jãzëk kaszëbsczi z jãzëkã, chtëren mô parã tësący lat historie i całô kùlturã ògromnô. I sniég zasëpôł mòją wies, to, co bëło wczerô…”

To kolejny już przekład twórczości Tomasza Fopke, bo jego utwory ukazały się wcześniej w wersji ukraińskiej. Tam łącznikiem między twórcami był internet, tu natomiast panowie spotkali się na niwie muzycznej, bo Gaofeng Wu też jest śpiewakiem. W obu przypadkach współpraca między artystami z różnych kręgów kulturowych ma służyć promocji kultury i języka. 

„Szukómë nowëch dargów, żebë zachãcëc do jãzëka kaszëbsczégò, żebë zachãcëc kùlturą kaszëbską. A że na mòji stegnie żëcowé nalôzł sã Gao Feng Wu, chtëren je spiéwôka, téż baritón, spiéwié, më sã spòtkalë w czasie jednégò z zéńdzeniów kònkùrsu mùzycznégò i tak òd słowa do słowa më sã zgòdzëlë, że ón bë chãtno cos przetłómacził z kaszëbsczégò na chińsczi.”

Kaszubsko-chiński tomik będzie dostępny w kaszubskich księgarniach i na planowanych przez Tomasza Fopke spotkaniach promocyjnych. Zawarte w nim utwory są też dostępne w wersji audio.

Autorzy: S. Bartosik, P. Szyca / zdj. Radio Kaszëbë

Organizatorzy opisują to wydarzenie jako towarzyską sztafetę dookoła gminy Władysławowo, a nawet szerzej - w zależności od tego ilu zgłosi się uczestników. Trasa ma być podzielona na odcinki od 4. do 6. kilometrów, ale chętni mogą pokonać ich kilka. Nie chodzi tu o rywalizację, więc nie będzie to bieg na czas. Udział jest bezpłatny, ale jest opłata na zakup okolicznościowej koszulki. Ośrodek Sportu i Rekreacji we Władysławowie prowadzi zapisy w internecie, link udostępnił na swoim facebookowym profilu.

Przypomnę, że Władysławowo będzie w tym roku także gospodarzem imprezy z biciem rekordu w jednoczesnej grze na akordeonie. Oba wydarzenia z okazji Dnia Jedności Kaszubów odbędą się 22. marca.

Autor: S.Bartosik / zdj. UM we Władysławowie