20 lat Rady Języka Kaszubskiego. Przyszłość w cyfrowym świecie

Dwadzieścia lat pracy nad rozwojem i ochroną języka kaszubskiego podsumowała Rada Języka Kaszubskiego. Jubileusz był okazją do do wręczenia wyróżnień, ale też rozmowy o przyszłości języka

Rada została powołana w 2006 roku przez Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie, Prezeska ZKP, Bożena Ugowska, przypomniała w swoim wystąpieniu, że zgodnie ze strategią ochrony i rozwoju języka i kultury kaszubskiej język jest najważniejszym wyróżnikiem tożsamości kaszubskiej

„Je spôdkòwizną wiele pòkòleniów jaczi bëlë przed nama, jaczé pòtrafiłë gò zachòwac nimò procemnëch jeleżnosców. Tuwò je wôrt pòdsztrichnąc, że më, Kaszëbi: nigdë nie mielë jiwrë z tim, że naja mòwa je apartnim jãzëkã, chòc wiele lat zajãło, zanim to zrozmienié przëszło téż do wëszëznów państwòwëch.”

SŁUCHAJ INFORMACJI: KLËKA, 28.09.2026

Przez dwie dekady Rada zajmowała się między innymi standaryzacją kaszubszczyzny, rozstrzyganiem wątpliwości językowych i rozwijaniem słownictwa. Jednak – jak podkreślała jej przewodnicząca Danuta Pioch – wszystkie te działania mają sens przede wszystkim wtedy, gdy Kaszubi rzeczywiście posługują się swoim językiem

„Më dbómë ò jãzëk sztandardowi pisóni, a kòżdi niech gôdô swòją kaszëbizną domôcą. Tak jak mù jãzëk ùrós.”

Dziś kaszubskiego w standardzie wypracowywanym przez Radę uczy się prawie 25 tysięcy uczniów. Rozwój edukacji nie oznacza jednak automatycznie, że język jest częściej używany w domach i codziennym życiu – zwracał uwagę językoznawca prof. Tomasz Wicherkiewicz

„Język żyje wtedy, gdy ktoś mówi nim do dziecka, gdy żartuje z przyjaciółmi, załatwia sprawę w urzędzie, pisze wiadomość tekstową nagrywa film, modli się, pracuje, kłóci się, ale też - w kontekście naszych czasów - pisze prompty sztucznej inteligencji.”

Tomasz Wicherkiewicz na jubileuszu 20-lecia Rady Języka Kaszubskiego

Wyzwaniem na kolejne lata jest więc tworzenie takich przestrzeni – w rodzinie, urzędach, mediach i świecie cyfrowym. 

Podczas obchodów jubileuszu Rady Języka Kaszubskiego, które odbyły się na Uniwersytecie Gdańskim Przewodnicząca Rady Danuta Pioch otrzymała Brązowy Medal Zasłużony Kulturze Gloria Artis, a praca całej Rady została uhonorowana Medalem Senatu za działalność na rzecz ochrony i rozwoju języka.

Autor: Piotr Szyca, Artur Jabłoński
Opracowanie: Angelika Kummer
Fot. Radio Kaszëbë

CZYTAJ WIĘCEJ

• Rada Języka Kaszubskiego. „Jak nôwiãcy gadac pò kaszëbskù" [CSB]

• M. Mijewska o projekcie „Kaszebë Vibes". Język musi brzmieć

• Język kaszubski w internecie. Szczepan Makurat o potencjale