II Kongres Nauczycieli JÄ™zyka Kaszubskiego i VI Gala Bëlny Szkólny odbÄ™dÄ… siÄ™ 12 października w KPRM. „Trzeba mówić po kaszubsku” - apeluje na antenie Radia Kaszëbë senator Kazimierz Kleina. PodkreÅ›la, że to ważne dla ratowania „rodnej mowy"
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów bÄ™dzie miejscem drugiego Kongresu Nauczycieli JÄ™zyka Kaszubskiego oraz szóstej Gali Nagrody Bëlny Szkólny. Wydarzenia majÄ… podkreÅ›lić znaczenie kaszubskich spraw w Polsce. Senator Kazimierz Kleina zaznacza, że przyszÅ‚ość jÄ™zyka zależy również od jego codziennego używania — w domach, szkoÅ‚ach i przestrzeni publicznej.
SÅUCHAJ INFORMACJI: KLËKA, 09.10.2026
Kaszubskie sprawy powinny zajmować ważne miejsce także w najważniejszych instytucjach paÅ„stwa. Taki cel wskazuje Kazimierz Kleina, uzasadniajÄ…c organizacjÄ™ kongresu i gali w Kancelarii Premiera Rady Ministrów. To kolejna inicjatywa po Dniu JednoÅ›ci Kaszubów w polskim parlamencie, podczas którego kaszubski rozbrzmiewaÅ‚ w Sejmie i Senacie, a spotkaniu towarzyszyÅ‚y wystÄ™py regionalnych zespoÅ‚ów.
„Robimë to pò to, żebë pòkôzac, że kaszëbsczé sprawë sÄ… baro wôżné, że òne muszÄ… bëc pòstawioné na pierszym môlu, téż na wôżniészëch placach w Pòlsce. Temu më zrobile DzéÅ„ Jednotë Kaszëbów w Pòlsczim Parlamence, w Sejmie, w Senace... i terô drëgô, wielgô sprawa! Ùwôżômë, że to je baro wôżné, co robimë w Kancelarie Premiera Radë Ministrów. Tëmù barżi, że Premier dzysô to Kaszëba, chtëren je mòcno przëwiÄ…zóny do kaszëbsczich spraw.” - podkreÅ›la Kazimierz Kleina, senator RP.
Znaczenie miejsca wydarzenia senator wiąże również z kaszubskimi korzeniami premiera Donalda Tuska i jego przywiÄ…zaniem do spraw kaszubskich. Obecność jÄ™zyka w instytucjach paÅ„stwowych ma jednak iść w parze z jego używaniem w codziennym życiu.
Lekcje kaszubskiego dają możliwość poznawania języka, ale jego przyszłość rozstrzyga się także poza szkołą. Potrzebne są rozmowy w rodzinach, między znajomymi i wszędzie tam, gdzie można posługiwać się nim na co dzień.
Jak mówi senator Kleina, nie trzeba czekać z mówieniem do momentu opanowania wszystkich sÅ‚ów i zasad. Każdy może zacząć od tego, co już potrafi, a nastÄ™pnie stopniowo rozwijać swoje umiejÄ™tnoÅ›ci.
„Ale kòżdy z nas mòże gôdac tak, jak rozmieje” - mówiÅ‚ na antenie Radia Kaszëbë.
Równie ważne jest nastawienie otoczenia. WyÅ›miewanie bÅ‚Ä™dów może zniechÄ™cić do kolejnych prób, dlatego osoby uczÄ…ce siÄ™ potrzebujÄ… życzliwoÅ›ci i przestrzeni do ćwiczenia. Senator przyznaje, że sam nie zna wszystkich sÅ‚ów, choć kaszubski jest jego pierwszym jÄ™zykiem, wyniesionym z domu.
Inspiracji szuka także w doÅ›wiadczeniach innych europejskich wspólnot jÄ™zykowych. PrzywoÅ‚uje walijski i kataloÅ„ski jako przykÅ‚ady dziaÅ‚aÅ„ na rzecz zachowania i rozwijania wÅ‚asnego jÄ™zyka. Wskazuje, że nawet jÄ™zyki mierzÄ…ce siÄ™ z poważnymi trudnoÅ›ciami mogÄ… odzyskiwać miejsce w życiu spoÅ‚ecznym.
„Tak, żebë to szÅ‚o jak nôlepi i nie smiac sã, nie wësmiéwac z tëch, co gôdajÄ…, nie znajÄ…c wszëtczich sÅ‚ów. Jô téż nie jem specjalistÄ… wëbitnym z jãzëka kaszëbsczégò! SÄ… taczi, chtërny piãkno gôdajÄ… pò kaszëbskù, tak że aż sã chce to wiedno sÅ‚ëchac. Ale kòżdy z nas mòże gôdac tak, jak rozmieje. I to jô widzã wszãdze, òsoblewie w tëch krajach, gdze te jãzëczi sÄ… taczi sÅ‚abiészé, zagubioné, mniejszé, ale dze sÄ… ratowóné i jidÄ… baro mòcno. To sÄ… jãzëczi, chtërne sã òdradzajÄ… w Eùropie, jak jãzëk walijsczi, nawet kataloÅ„sczi.” - gôdô senator Kazimeirz Kleina.
Dla senatora Kleiny jÄ™zyk kaszubski jest częściÄ… osobistej tożsamoÅ›ci - towarzyszyÅ‚ mu od dzieciÅ„stwa, zanim zaczÄ…Å‚ mówić również po polsku. DziÅ› pozostaje jÄ™zykiem kontaktów także z częściÄ… parlamentarzystów.
Po kaszubsku, oprócz Kazimierza Kleiny, rozmawiajÄ… miÄ™dzy innymi, Kazimierz Plocke i StanisÅ‚aw Lamczyk. JÄ™zyka intensywnie uczy siÄ™ również senator Anna Górska. WedÅ‚ug Kleiny bardzo dobrze rozumie go Donald Tusk, choć mówienie przychodzi premierowi mniej swobodnie.
SÅUCHAJ: Gość DzieÅ„ Dobry Kaszuby: Kazimierz Kleina: Wykorzystanie subwencji na kaszubski
Kaszubski ma również swoje miejsce w historii parlamentarnych wystÄ…pieÅ„ i dokumentów. Kleina przypomina prace nad uchwaÅ‚Ä… Senatu z 1999 lub 2000 roku - jak sam mówi - podczas których cytowaÅ‚ w Senacie wiersz Jana Trepczyka „Kaszëbskô mòwa”.
Kongres nauczycieli i gala Bëlny Szkólny, zaplanowane w KPRM, wpisujÄ… siÄ™ w tÄ™ obecność kaszubskiego w życiu publicznym. Towarzyszy im postulat, by jÄ™zyk byÅ‚ używany w każdej dziedzinie życia.
Ważnym elementem wspierania języka pozostają pieniądze na jego nauczanie. W związku z postulatami zwiększenia subwencji Kazimierz Kleina zachęca do sprawdzania, czy środki są wydawane zgodnie z przeznaczeniem.
Dyskusja dotyczy wiÄ™c zarówno wysokoÅ›ci finansowania, jak i sposobu jego wykorzystania. PieniÄ…dze przeznaczone na naukÄ™ kaszubskiego powinny sÅ‚użyć temu celowi, a ich wydatkowanie wymaga zainteresowania i kontroli.
Wsparcie edukacji oraz codzienne używanie jÄ™zyka to dwa uzupeÅ‚niajÄ…ce siÄ™ zadania. SzkoÅ‚a może pomóc go poznać i doskonalić, a rozmowy poza lekcjami dajÄ… możliwość korzystania z tych umiejÄ™tnoÅ›ci.
Redakcja: Sylwia Bartosik, Rafał Prokop
Opracowanie: Agnieszka Åukasik
Fot. Radio Kaszëbë
CZYTAJ WIĘCEJ