September 30, 2026
Śląska godka ma szansę znaleźć się na Krajowej oraz Światowej Liście Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego UNESCO. O rozpoczęciu prac nad formalnym wnioskiem poinformował eurodeputowany Łukasz Kohut. To kolejna próba zapewnienia prawnej i instytucjonalnej ochrony śląskiej mowie
Początkiem drogi na międzynarodowe listy UNESCO jest uzyskanie wpisu na szczeblu ogólnokrajowym. Dlatego pierwszym etapem podejmowanych działań będzie umieszczenie mowy śląskiej na Krajowej Liście Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego.
Konsultacje społeczne kluczem do sukcesu
Kluczowym elementem przygotowania dokumentacji będą szerokie konsultacje z lokalną społecznością oraz osobami zaangażowanymi w kultywowanie regionalnych tradycji.
„Przed nami intensywny czas — do końca lutego odbędzie się kilkanaście takich spotkań. Planuję objąć nimi całe województwo śląskie oraz część opolskiego. Równolegle podjąłem już działania na drugim torze. Jako europoseł mam łatwiejszy dostęp do wielu instytucji, dlatego spotkałem się z przedstawicielami UNESCO w Paryżu oraz rozmawiałem na ten temat z przewodniczącą Parlamentu Europejskiego, Robertą Metsolą. W tych staraniach mam w Brukseli wielu sojuszników i osób, które nam kibicują" — Łukasz Kohut.
Włączenie regionalnych środowisk ma zagwarantować, że wniosek w pełni odzwierciedli żywą kulturę oraz potrzebę zachowania śląskiej tożsamości dla przyszłych pokoleń.
Dodatkowa ścieżka ochrony dziedzictwa
Starania o wpis na listę UNESCO odbywają się niezależnie od procesów legislacyjnych w Polsce. przypomnijmy, że w 2024 oraz 2026 roku ustawy mające na celu nadanie językowi śląskiemu statusu języka regionalnego zostały zawetowane przez prezydentów.
„W interesie języka śląskiego oraz wszystkich jego depozytariuszy — osób, które używają śląskiej godki na co dzień — jest to, aby docelowo został on uznany za język regionalny i objęty ochroną w Polsce na takich samych zasadach jak język kaszubski. Widząc jednak, że w Pałacu Prezydenckim brakuje woli politycznej, musimy szukać rozwiązań alternatywnych. Stąd pomysł i próba ochrony języka śląskiego jako nośnika kultury — bo taki właśnie tytuł będzie nosił ten projekt. Rozpoczęliśmy już w tej sprawie szeroko zakrojone konsultacje społeczne."
Inicjatorzy projektu podkreślają, że międzynarodowa procedura nie ma zastąpić krajowych rozwiązań prawnych, lecz stanowić ich istotne wsparcie. Prace nad wnioskiem do UNESCO to dodatkowy, równoległy sposób na dokumentowanie, promowanie oraz skuteczną ochronę unikalnego dziedzictwa regionalnego.
Autor: Piotr Szyca
Opracowanie: Weronika Koszałka
Fot. ilustracyjne/ Adobe Stock
CZYTAJ WIĘCEJ
