Autor: Sylwia Bartosik | Opracowanie: Agnieszka Łukasik

„Umożliwia rewitalizację języka" - mówi prof. Paweł Małecki o internetowym słowniku języka łemkowskiego i narzędziach, które dzięki niemu powstają. Zebrano je na stronie lemko.tools, a to m.in. maszynowe tłumaczenie, syntezator mowy czy jej automatyczne rozpoznawanie

SŁUCHAJ INFORMACJI: KLËKA, 15.05.2026

„Zaczęło się od zdalnej pracy nad kontekstualnym słownikiem w papierowej wersji" - opisywał na naszej antenie profesor Akademii Górniczo-Hutniczej, który czuwał nad techniczną stroną przedsięwzięcia. Naturalnym dla niego krokiem była cyfryzacja, dla rozwoju bazy i lepszej dostępności, a co za tym idzie - wzbogacania języka łemkowskiego. 

„I wpisanie tego słowa właśnie do słownika da nam kilka wariantów takich, może rzadszych, ale ciekawszych i takich, które warto przypominać. Więc ten słownik też troszeczkę umożliwia właśnie taką rewitalizację tego języka i właśnie przypominanie sobie tych starszych słów. No bo jak z pamięci jednak użytkownicy nawet języka mówią czy piszą w danym języku, w mniejszościowym. No to nie ukrywajmy, że ten proces asymilacji i proces myślenia, często w języku większościowym, jest niemożliwy do uniknięcia".

SŁUCHAJ: Gość Na Widniku Kaszëbë - Cyfrowe życie mowy – Artur Jabłoński i Paweł Małecki o ratowaniu języka, 14.05.2026

Dzięki wykorzystaniu nowoczesnej technologii oraz dorobku pokoleń pisarzy, dziennikarzy i tłumaczy powstała platforma językowa do nauki i do twórczej eksploracji języka łemkowskiego.

„Takiego narzędzia potrzebują Kaszubi by rozwijać swój język i śmielej go używać" - oceniał na naszej antenie dr Artur Jabłoński z Uniwersytetu Warszawskiego, kaszubski pisarz i działacz.

„W ostatnich badaniach, które prowadziliśmy jako Uniwersytet Warszawski Artes Liberales na północnych Kaszubach. Więcej Kaszubów deklaruje, że zna Kaszubski niż przyznaje się do tego, że mówi po Kaszubsku. Właśnie z powodu tego strachu. I odblokować ich, no to to jest po prostu krok do sukcesu. A może właśnie te narzędzia, których tutaj Paweł nam opowiada, spowodują, że tej blokady nie będzie".

Rozwiązania wypracowane dla Łemków są dostępne dla innych mniejszości. Rozmowy z oboma pasjonatami posłuchacie na naszej stronie w zakładce z podcastami.

Na tym nie koniec, bo do modeli językowych i kaszubszczyzny w dobie cyfrowej wrócimy jeszcze dziś po 16.00 w rozmowie z dr Piotrem Szatkowskim z Instytutu Slawistyki PAN. 

Fot. Natalia Małecka-Nowak

Redakcja poleca: Nie przestalë gadac w swòjim jãzëkù. Pòkôzënk kùńsztë Lemków [CSB]