November 09, 2026
W Stężycy odbyło się wydarzenie „Kaszuby na Ekranie”, podczas którego zaprezentowano filmy pokazujące bogactwo kaszubskiej kultury i ludzi, dla których regionalne dziedzictwo jest częścią codziennego życia. Siedem odcinków ma promować Kaszuby w lokalnych i regionalnych telewizjach w całej Polsce.
Bohaterami produkcji są mieszkańcy regionu zajmujący się między innymi rękodziełem, muzyką, fotografią czy pielęgnowaniem dawnych zwyczajów. Organizatorzy chcą pokazać Kaszuby nie tylko poprzez krajobrazy, lecz przede wszystkim poprzez historie ludzi, którzy przekazują tradycję kolejnym pokoleniom.
Kaszubski wzór na wszystkim, co tworzy
Jedną z bohaterek jest Katarzyna Damaszk z gminy Sierakowice, która swoją pasję do malowania połączyła z kaszubskim wzornictwem.
„Nie spodziewałam się, że ta historia tak daleko się potoczy. Zaczęłam po prostu tworzyć coś, co od dziecka uwielbiam. Uwielbiam malować, tworzyć, kombinować. Postanowiłam, że to, co będę robić, wszędzie będzie miało wzór kaszubski” – mówiła.
SŁUCHAJ : Piotr Szyca z relacją „Kaszuby na Ekranie”
Zaczynała od malowania między innymi na niewielkich deskach i ubraniach. Dziś tworzy przedmioty, w których kaszubskie ornamenty łączy z elementami charakterystycznymi dla konkretnych osób i miejscowości.
„Każda moja rzecz ma wzór kaszubski. Coś dodaję od siebie, bo on nie jest idealny, nie jest równy, bo to jest moje” – podkreślała Katarzyna Damaszk.
Siedem historii o żywym dziedzictwie
Koordynatorka projektu Patrycja Wejher-Maliszewska wyjaśniała, że głównym celem jest promocja Kaszub poza regionem.
„Chcemy wypromować Kaszuby w telewizjach lokalnych i regionalnych w całej Polsce. Pokazujemy żywe dziedzictwo kultury na Kaszubach i ludzi z pasją” – mówiła.
Powstało siedem odcinków poświęconych różnym obszarom kaszubskiej kultury. W filmach pojawiają się między innymi kulinaria, dawne i współczesne obrzędy, rękodzieło oraz muzyka.
„Chcemy ocalić od zapomnienia, ale też pokazać wyjątkowość tych ludzi, bo jest bardzo dużo osób, które robią wspaniałe, piękne rzeczy i nawiązują do naszej kultury, do kaszubskiego dziedzictwa” – dodawała koordynatorka.
Projekt jest kontynuacją wcześniejszego cyklu „Ekranowe wędrówki po śladach żywego dziedzictwa kultury na Kaszubach”, w ramach którego przygotowano dwanaście odcinków.
„To wychodzi z ich serca”
Jak podkreślała Patrycja Wejher-Maliszewska, jednym z najważniejszych doświadczeń podczas realizacji było poznawanie samych bohaterów.
„Ci ludzie przed kamerą pokazują całą swoją pasję. Pokazują to, ile serca wkładają tak naprawdę w to, co robią. Czy jest to rękodzieło, hafty kaszubskie czy muzyka – najpiękniejsze jest to, że możemy zobaczyć, że to wychodzi z ich serca” – mówiła.
Wiele prezentowanych umiejętności i zwyczajów zostało wyniesionych z rodzinnych domów.
„Wiele osób podkreślało, że robią to, bo takich nauczyli ich w domu. Tak nauczyła mama, tak nauczyła babcia, bo tak robiono dawniej” – dodawała.
Kaszuby na ekranach w całym kraju
Za produkcję odpowiada Telewizja Kaszuby z Kościerzyny. Realizujący nagrania Krzysztof Wencki zwracał uwagę, że lokalne historie mogą być atrakcyjne również dla widzów spoza regionu.
„Lokalność zawsze wciąga, ponieważ pokazuje to, czego nie pokazują główne stacje, czyli to, co dzieje się za rogiem. To, co nas otacza, możemy zobaczyć na dużym ekranie” – mówił.
Telewizja Kaszuby należy do Stowarzyszenia Polskie Telewizje Lokalne i Regionalne, zrzeszającego 41 stacji w całym kraju.
Zdaniem Krzysztofa Wenckiego kaszubska kultura ma cechy, które sprawiają, że przyciąga również odbiorców spoza Pomorza.
„Czy to była tabaka, muzyka czy haft kaszubski – zawsze kaszubszczyzna w jakiś sposób porusza ludzi, którzy są z zewnątrz. To pokazuje, że warto ją promować w Polsce, ponieważ ona sama potrafi się obronić” – podkreślał.
Rękodzieło i Kaszuby zatrzymane w kadrze
Podczas wydarzenia podsumowano również projekt „Splecione Pomorze”, realizowany przez KGW Borucino. W jego ramach organizowano warsztaty poświęcone tradycji ludowej i kaszubskiej, między innymi wyplataniu koszy z wikliny i korzeni sosny, wykonywaniu wieńców dożynkowych oraz makramy.
Dużym zainteresowaniem cieszyły się szczególnie warsztaty wyplatania koszy, na które przyjeżdżali uczestnicy z różnych części powiatu kartuskiego.
Swoją pierwszą wystawę zaprezentowała także Monika Formela z Borucina, która od kilku lat fotografuje przyrodę i krajobrazy.
„Jak widzę piękne światło i widok mnie zachwyca, to staję i robię zdjęcie. W Borucinie dużo jest takich miejsc, ale nie tylko w Borucinie. Nasze całe Kaszuby są piękne” – mówiła.
„Kaszuby na Ekranie” mają więc pokazywać region poprzez jego tradycje, miejsca i przede wszystkim ludzi, którzy sprawiają, że kaszubskie dziedzictwo pozostaje żywe.
Redakcja: Piotr Szyca, Sylwia Bartosik
Opracowanie: Agnieszka Łukasik
Fot. Radio Kaszëbë
CZYTAJ WIĘCEJ
